پنج عامل تاثیرگذار بر تصمیم ترامپ

گزاره‌های مهم برای ترامپ

گرانیگاه اصلی تحلیل‌هایی از این دست احتمال اقدام نظامی ترامپ علیه ایران است، امری که البته هنوز خوانش قاطعی نمی‌توان از آن ارائه کرد. در همین رابطه، نشریه المجله، چاپ عربستان سعودی، در یادداشتی عنوان کرد که چندین فاکتور مهم می‌تواند به تصمیم نهایی ترامپ برای کوبیدن بر طبل جنگ تاثیر بگذارد. این نشریه نوشت: عامل نخست استقرار نظامی آمریکا در منطقه است. گرچه آمریکا نیروهای بسیاری به خاورمیانه اعزام کرده است، اما در عین حال باید در نظر داشت که استراتژی امنیت ملی آمریکا که اخیرا منتشر شده، به‌صراحت تاکید می‌کند که کاخ سفید دیگر علاقه‌ای به هزینه کردن منابعش در این منطقه ندارد. همین امر سبب می‌شود که ایده اقدام نظامی قریب‌الوقوع کمابیش بعید به نظر برسد. آرایش نظامی فعلی آمریکا در منطقه می‌تواند راهکاری تاکتیکی باشد برای اعمال فشار در زمان مذاکرات تا واشنگتن بتواند بیشترین امتیازها را از طرف مقابل کسب کند.

المجله درخصوص عامل دوم افزود: شکست تلاش‌های دیپلماتیک برای حل بحران فعلی، تا به اینجای کار، مایه نگرانی فزاینده است. این در حالی است که مشخص نیست که آیا این‌بار از کانال‌های فعال مذاکره خبری باشد. دیپلماسی تنها زمانی کارگر می‌افتد که طرفین علاقه‌ای حداقلی برای حل‌وفصل امور داشته باشند.

عامل سوم، رویکرد منفی کشورهای عرب منطقه به تنش آفرینی آمریکاست. طی روزهای اخیر، امارات، عربستان و مصر بر اهمیت خودداری از اقدامات مخرب تاکید کرده‌اند و این امر می‌تواند بر تصمیم ترامپ در قبال گستره اقدام نظامی تاثیرگذار باشد.

عامل چهارم، نگرانی‌ها از نحوه واکنش ایران به هرگونه حمله احتمالی است. تهدیدهای جمهوری اسلامی درخصوص واکنش‌های احتمالی تهران، موجی از نگرانی را در میان کشورهای همسایه و متحدان آمریکا برانگیخته است. از سوی دیگر، نباید از یاد برد که طی یک سال گذشته، میزان محبوبیت ترامپ در میان مردم آمریکا رو به نزول گذاشته است. این عامل پنجم نیز می‌تواند بر رویکرد ترامپ تاثیرگذار باشد. ربایش مادورو از سوی ترامپ باعث افزایش میزان محبوبیت او شد و اگر رئیس‌جمهور آمریکا به این نتیجه برسد که اقدام نظامی علیه ایران می‌تواند در افزایش رضایت شهروندان کشورش نقش داشته باشد، شاید راحت‌تر بتواند تصمیم خود را در این زمینه بگیرد. هرچند نهایتا ترامپ بارها اعلام کرده که براساس اخلاقیات خاص خود تصمیم می‌گیرد، نه فاکتورهای خارجی.

توصیه بولتون به ترامپ

از سوی دیگر، جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، طی اظهاراتی مدعی شد که کاخ سفید باید نگاهی طولانی‌مدت به ایران داشته باشد. بنا به گزارش آسوشیتدپرس، وی مدعی شد که حمله‌ای ساده نخواهد توانست آمریکا را به اهدافش در قبال ایران برساند و ترامپ باید نگاهی عملی‌تر و مبتنی بر استراتژی‌های بلندمدت را در دستور کار قرار دهد. بولتون در این رابطه مدعی شد: «به نظرم رئیس‌جمهور باید نگاهی مبتنی بر اهداف بلندمدت داشته باشد. حمله‌ای ساده نمی‌تواند به تغییر رژیم بینجامد. اگر ترامپ متعهد به ایجاد تغییر است، باید اهداف پراگماتیک و استراتژیک را مدنظر قرار دهد.»

تهدیدهای آمریکا و گمانه‌زنی‌ها درباره اقدام نظامی همچنان ادامه دارد. اینکه روزهای آینده چه سناریوهایی را آشکار می‌کند و متحدان قدیمی ایران چه دستورالعملی را در این رابطه پیش می‌گیرند، گزاره‌هایی است که تنها گذشت ایام می‌تواند به آن پاسخ بدهد. اظهارات بولتون در حالی مطرح می‌شود که رئیس‌جمهور آمریکا چهارشنبه هشتم بهمن‌ماه بار دیگر از ایران خواست برای یک «توافق منصفانه و عادلانه» پای میز مذاکره بیاید. وی در پیامی اعلام کرد یک «ناوگان عظیم» نظامی به‌سوی ایران در حرکت است که با «قدرت، سرعت، اشتیاق و هدف» پیش می‌رود. ترامپ در این پیام تاکید کرد این ناوگان که در راس آن ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» قرار دارد، از ناوگانی که پیش‌تر به ونزوئلا اعزام شده بود بزرگ‌تر است. رئیس‌جمهور آمریکا ابراز امیدواری کرد ایران «به‌سرعت پای میز مذاکره بیاید» و بر سر یک توافق «منصفانه و عادلانه» با محور «عدم‌دستیابی به سلاح هسته‌ای» گفت‌وگو کند، توافقی که به‌ ادعای او «به نفع همه طرف‌ها» باشد. ترامپ هشدار داد که «زمان در حال پایان یافتن است» و شرایط فوریتی دارد.