اخبار صنعت مالی روزنامه شماره ۶۴۹۴

دنیای اقتصاد - علی عبدالمحمدی : رفتار سرمایه‌گذاران در بازارهای دارایی، بیش از آنکه تابع بازدهی‌‌‌‌های کوتاه‌مدت باشد، بازتابی از سطح نااطمینانی در اقتصاد کلان است. هرچه افق پیش‌بینی‌‌‌‌پذیری تیره‌‌‌‌تر شود، جریان نقدینگی با شتاب بیشتری از دارایی‌های پرریسک فاصله می‌گیرد و به سمت پناهگاه‌های امن حرکت می‌کند. تحولات بازار سرمایه ایران در فاصله مهرماه ۱۴۰۳ تا ۱۰ ماه نخست ۱۴۰۴، نمونه‌‌‌‌ای روشن از این قاعده رفتاری است. برای نخستین‌بار در تاریخ فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا، ارزش معاملات این صندوق‌ها در چند مقطع زمانی از ارزش معاملات خرد بازار سهام پیشی‌گرفت؛ رخدادی که در نگاه نخست ممکن است یک ناهنجاری آماری تلقی شود، اما بررسی عمیق‌تر داده‌ها نشان می‌دهد این اتفاق، برآیند مستقیم تشدید ریسک‌های سیستماتیک، محدودیت‌های معاملاتی در بورس و افزایش انتظارات تورمی بوده‌است.

در دو دهه‌اخیر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل‌معامله در بورس(ETF) به یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های مالی در بازارهای جهانی تبدیل شده‌اند و در این میان، ETFهای مبتنی بر طلا جایگاهی متمایز یافته‌‌‌‌‌اند. رشد پرشتاب این ابزارها در سطح بین‌المللی، نه‌‌‌‌‌تنها نشان‌دهنده تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با ریسک و تورم است، بلکه بازتعریفی از نقش طلا در پرتفوی‌‌‌‌‌های مدرن ارائه می‌دهد. این تجربه جهانی، امروز به‌‌‌‌‌طور فزاینده‌ای در بازار سرمایه ایران و بورس تهران نیز در حال تکرار است؛ جایی‌که صندوق‌های ETF مبتنی بر طلا به‌تدریج ضریب نفوذ بالاتری میان سرمایه‌گذاران پیدا کرده‌اند. نخستین ETFهای مبتنی بر طلا در اوایل دهه‌۲۰۰۰ میلادی راه‌اندازی شدند، اما نقطه‌عطف واقعی این بازار را باید پس از بحران مالی ۲۰۰۸ دانست. در فاصله سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، دارایی تحت‌مدیریت ETFهای طلا در جهان بیش از سه‌برابر شد؛ به‌‌‌‌‌گونه‌‌‌‌‌ای که مجموع AUM این صندوق‌ها از حدود ۶۰‌میلیارد دلار به بیش از ۱۸۰‌میلیارد دلار رسید. این روند نشان‌داد که سرمایه‌گذاران، طلا را نه‌‌‌‌‌تنها به‌عنوان یک دارایی فیزیکی، بلکه به‌‌‌‌‌مثابه یک ابزار مالی نقدشونده و شفاف می‌پذیرند.