پیام صوتی؛ راهی برای حفظ ارتباط

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نیلوفر ادیب نیا: پیام‌های صوتی، آرام و بی‌صدا، جای خود را در دل ارتباطات امروزی باز کرده‌اند؛ به‌ویژه در میان نسل زد که گویی برای تایپ کردن بیش از حد گرفتار، برای تماس تلفنی بیش از حد مضطرب و برای تماس تصویری بیش از حد خسته‌اند.

برای بسیاری، پیام صوتی طبیعی‌ترین راه برای گرم نگه داشتن پیوند دوستی‌هاست. این پیام‌ها گاه تکه‌تکه و در چندین بخش ارسال می‌شوند و در مجموع، حکایتی به درازای یک برنامه‌ی رادیویی می‌سازند؛ حکایت‌هایی که همه چیز را در بر می‌گیرد: از روزمرگی‌های ساده تا درددل‌های عمیق درباره تجربه‌های مشترک.

براساس گزارشی از روزنامه فیلیپین استار، جادوی این پیام‌ها در «صمیمیت و آسودگی» نهفته است. شنیدن طنین صدای یک دوست، آمیخته با احساسات واقعی، هیاهوی محیط و توضیحات بی‌واسطه، حسی شبیه به حضورِ لحظه‌ای در دنیای او را خلق می‌کند. با این همه، این رسم تازه هنوز سکه‌ی رایج همگان نیست.

شاید تصور شود که بزرگسالان که اغلب با صفحه‌نمایش‌های کوچک و تایپ کردن میانه‌ای ندارند از پیام صوتی استقبال کنند، اما کریستین کاکس، کارشناس ارتباطات، می‌گوید بسیاری از سالمندان این کار را مزاحمت یا نوعی بی‌احترامی می‌دانند؛ چرا که شنونده را وادار می‌کند بدون آمادگی قبلی، زمانی را برای گوش دادن صرف کند. اما با وجود این شکاف بین‌نسلی، غنای عاطفی صدای ضبط‌شده همچنان دلرباست. صدا می‌تواند لحن، گرما، طنز و صداقت را با ظرافتی منتقل کند که از عهده‌ی کلمات خشک تایپ‌شده برنمی‌آید، و به شنونده کمک می‌کند تا حتی در شلوغ‌ترین روزها، احساس تنهایی نکند.

پیام‌های صوتی همچنین پناهگاه خوبی برای روزهای سخت و تصمیم‌های جدی هستند. دوستان اغلب برای مشورت درباره شغل یا روابط عاطفی به سراغ دکمه‌ی ضبط می‌روند، زیرا سخن گفتن، طبیعی‌تر و بی‌تکلف‌تر از نوشتن است. در سوی دیگر، شنونده نیز زیر فشارِ پاسخگوییِ آنی نیست و مجال آن را دارد که پیش از پاسخ دادن، خوب بیندیشد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که حتی در قطعه‌های کوتاه صوتی، نشانه‌های فرازبانی همچون لرزش صدا، تغییر لحن و تکیه بر واژگان خاص جاری است؛ نشانه‌هایی که احساسات پیچیده و انسانیت گوینده را آشکار می‌کنند. این ویژگی برای کسانی که وسواس انتخاب کلمات دارند، بسیار آرامش‌بخش است.

اگرچه منتقدان بر این باورند که پیام صوتی، عیار گفتگو را پایین می‌آورد، اما نویسنده نظری دیگر دارد. همان‌گونه که تماس‌های طولانی تلفنی در دهه‌های گذشته یا دورهمی‌های مجازی در دوران همه‌گیری رواج یافت، پیام‌های صوتی نیز صرفا انطباقی هوشمندانه با زندگی مدرن هستند. به گفته‌ی کاکس، این پیام‌ها ارتباط را تضعیف نمی‌کنند، بلکه با تعریف دوباره‌ی انتظارات ما از زمان، توجه و همدلی، معنای تازه‌ای به آن می‌بخشند.

البته رعایت آداب و ظرافت‌های اخلاقی شرط عقل است؛ فرستنده باید به نوع رابطه‌اش با گیرنده آگاه باشد، از ارسال پیام‌های طولانی و کسالت‌بار بپرهیزد و بدون آمادگیِ شنونده، از بیان اخبار تکان‌دهنده خودداری کند. در نهایت، پیام صوتی ریسمانی است معنادار برای حفظ پیوندها در دنیایی که سرعت، امانمان را بریده است. به جای آنکه این پیام‌ها را مزاحم بدانیم، می‌توانیم آن‌ها را همچون هدیه‌ای شنیداری در نظر بگیریم؛ دعوتی صمیمانه به افکار بدون سانسور یک دوست و یادآوری این نکته‌ی شیرین که: «وقتی دکمه‌ی ضبط را فشار می‌دادم، تو در یاد من بودی.»