افتتاح نوینالکترود اردکان؛ پایان یک وابستگی استراتژیک
گلوگاه تحریمی فولاد به همت فولاد مبارکه شکسته شد
مراسم افتتاح رسمی شرکت نوینالکترود اردکان، تنها افتتاح یک کارخانه صنعتی نبود؛ بلکه اعلام رسمی عبور صنعت فولاد ایران از یکی از استراتژیکترین گلوگاههای تولید به شمار میرفت. این پروژه که با سرمایهگذاری ۲۴۵میلیون یورویی و با مشارکت عمده گروه فولاد مبارکه، شرکت معدنی و صنعتی چادرملو و ایمیدرو به بهرهبرداری رسیده، نخستین کارخانه تولید الکترود گرافیتی در ایران و خاورمیانه است؛ محصولی که قلب تپنده کورههای قوس الکتریکی محسوب میشود و سالها صنعت فولاد کشور بهطور کامل به واردات آن وابسته بود.
نوینالکترود اردکان با ظرفیت تولید سالانه ۳۰ تا ۳۵هزار تن در فاز نخست، قادر است حدود ۶۰درصد نیاز کشور به الکترود گرافیتی را تامین کند. طبق برنامهریزیها، با بهرهبرداری از فازهای توسعهای، ظرفیت این مجموعه به ۶۰ و سپس ۹۰ هزار تن در سال خواهد رسید؛ ظرفیتی که نهتنها نیاز داخلی را بهطور کامل پوشش میدهد، بلکه زمینه صادرات و تبدیل ایران به یکی از بازیگران منطقهای این صنعت را فراهم میکند.
اهمیت این پروژه از آنرو دو چندان است که الکترود گرافیتی، کالایی با فناوری بالا و در انحصار معدود کشورهای جهان است و تحریم رسمی آن در سالهای گذشته، صنعت فولاد ایران را با تهدیدهای جدی مواجه کرده بود.
الکترود گرافیتی؛ پاشنه آشیل دیروز، نقطهقوت امروز
در مراسم افتتاح این پروژه، سعید زرندی مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، الکترود گرافیتی را «پاشنه آشیل صنعت فولاد کشور» توصیف کرد و گفت: در مقاطع مختلف، این محصول بحرانیترین موضوع صنعت فولاد بوده و تحریم رسمی آن در آذرماه ۱۳۹۸، وابستگی ۱۰۰ درصدی کشور به واردات را به تهدیدی جدی تبدیل کرد. بهرهبرداری از نوینالکترود اردکان، عملا این وابستگی استراتژیک را قطع کرده و صنعت فولاد را در برابر شوکهای خارجی مقاومتر ساخته است. زرندی با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته برای صنعت فولاد، از افزایش شدید هزینههای انرژی و نوسانات بازار جهانی سخن گفت و تاکید کرد که با وجود این فشارها، گروه فولاد مبارکه رویکردی تهاجمی برای حفظ تولید و پیشبرد پروژهها در پیش گرفت. او اعلام کرد: امروز در اغلب شاخصهای تولیدی شاهد رشد هستیم و همزمان طرحهای توسعهای مهمی از جمله پروژه الکترود گرافیتی با قدرت به سرانجام رسیدهاند.
صرفهجویی ارزی و تقویت امنیت اقتصادی
مدیرعامل فولاد مبارکه یکی از دستاوردهای مهم این پروژه را صرفهجویی ارزی قابلتوجه دانست و تصریح کرد: با ساخت الکترود گرافیتی ایرانی، سالانه از خروج حداقل ۵۴ میلیون یورو از کشور جلوگیری میشود.
مصرف سالانه الکترود کشور حدود ۶۰ هزار تن است و فولاد مبارکه بهتنهایی سالانه نزدیک به ۲۷ هزار تن الکترود مصرف میکند که بخش عمده آن به نوینالکترود اردکان سفارش داده شده است. این اقدام علاوه بر کاهش وابستگی، امنیت تولید فولاد کشور را به شکل محسوسی افزایش داده است.
زرندی همچنین از برنامههای توسعهای این مجموعه سخن گفت و افزود که پس از تثبیت تولید الکترود، سرمایهگذاری در تولید مواد اولیه و توسعه حوزه گرافیت در دستور کار قرار دارد؛ حوزهای که کاربردهای آن فراتر از فولاد، به صنایع پیشرفتهای مانند باتری نیز گسترش مییابد.
نقش دولت و شرکتهای بزرگ در تکمیل زنجیره فولاد
سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در حاشیه این مراسم، کارخانه نوینالکترود اردکان را یکی از حلقههای تعیینکننده زنجیره فولاد کشور دانست و گفت: الکترود گرافیتی نخستین محصولی بود که در صنعت فولاد هدف تحریم قرار گرفت و قطع زنجیره تامین آن، نوسانات قیمتی شدیدی را به دنبال داشت؛ بهطوری که در مقطعی قیمت آن تا ۹ برابر افزایش یافت. راهاندازی این کارخانه، این نقیصه تاریخی را برطرف کرده و نقش مهمی در پایداری تولید فولاد کشور دارد.
وزیر صمت با اشاره به سهم شرکتهای بزرگ در اجرای این پروژه گفت: گروه فولاد مبارکه از پیشگامان تکمیل زنجیره ارزش صنعت فولاد کشور است و مشارکت آن در این طرح، نمونهای از ایفای نقش ملی بنگاههای بزرگ صنعتی به شمار میرود.
بومیسازی یک صنعت با فناوری پیشرفته
محمدرضا خیرتی، مدیرعامل شرکت نوینالکترود اردکان، بومیسازی کامل صنعت گرافیت را مهمترین ویژگی این پروژه دانست و گفت: صنعتی که سالها تصور میشد امکان اجرای آن در کشور وجود ندارد، امروز با تکیه بر توان جوانان و متخصصان داخلی به ثمر نشسته است.
او با اشاره به میانگین سنی ۳۲ سال کارکنان این مجموعه، نقش سرمایه انسانی را فراتر از تجهیزات و زیرساختها ارزیابی کرد و افزود: این پروژه پس از حدود ۲۵ سال وقفه، در مدت دو سال از پیشرفت ۳۷ درصدی به بهرهبرداری کامل رسید که رکوردی کمنظیر در پروژههای صنعتی کشور به شمار میرود.
به گفته خیرتی، نوینالکترود اردکان نهتنها حلقه مفقوده صنعت فولاد را تکمیل کرده، بلکه صنعت جدیدی را وارد کشور کرده است؛ صنعتی که آثار آن در بخشهای بالادستی و پاییندستی بهتدریج نمایان خواهد شد.
