طلای اصفهان و معماری مشارکت
شهرداری اصفهان الگوی مشارکت عمومی-خصوصی را در قلب بافت تاریخی اجرا میکند
به دلیل اهمیت موضوع اقتصاد شهری و نقش پروژههای کلان مشارکتی در توسعه پایدار، روزنامه دنیای اقتصاد در اصفهان گفتوگویی را با دکتر مسعود حیدری، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری اصفهان، ترتیب داده است. مشروح این گفتوگو که در آن جزئیات این طرح و تأثیرات آن بر اقتصاد شهر تشریح شده است، در ادامه از نظر خوانندگان گرامی میگذرد.
صنعت طلا از اجزای اصلی اقتصاد شهری اصفهان محسوب میشود. برای سرای خورشید چه پیوست اقتصادی و مدل کسبوکاری در نظر گرفته شده است؟
مشاغل در سراسر دنیا به سمت ساماندهی و تمرکز جغرافیایی پیش میروند. در اصفهان نیز صنف طلا و جواهر عمدتاً در محدوده سبزهمیدان و میدان امام علی (ع) متمرکز بوده که بافتی قدیمی و فرسوده دارد و امروز نمیتواند بهخوبی پاسخگوی نیازهای مدرن و دسترسیهای آسان مردم باشد. بر همین اساس، با توجه به پیشرو بودن اصفهان در بسیاری از حرفهها، این هدف شکل گرفت که نخستین مرکز تخصصی طلا و جواهر و نقره در کشور، در کنار همان کانون تاریخی فعالیت این صنف، ایجاد شود. پس از سالها برنامهریزی و بازنگری در طرح، در نهایت با مشارکت بخش خصوصی و یک باز طراحی شهری مطلوب، پروژهای فاخر معماری به ثمر نشست که به زودی افتتاح میشود. این پروژه با استقبال بسیار خوبی از سوی فعالان صنف طلا و جواهر در نمایشگاههای اخیر مواجه شد، اما اولویت ما در واگذاری واحدها، با کسبه قدیمی و اصیل همان منطقه بوده است. تمام تلاش شده تا تمامی آیتمهای مورد نیاز از جمله پارکینگهای به روز و سیستم امنیتی پیشرفته فراهم شود تا هم مغازهدار و هم مراجعهکننده احساس آرامش و امنیت داشته باشند.
در مورد مشخصات فنی، ابعاد و حجم سرمایهگذاری این پروژه بزرگ توضیح دهید.
روند توسعه این پروژه از سال ۹۷ در جریان توسعه فضای شهری میدان امام علی (ع) آغاز شد و از سال ۹۸ با مشارکت گروه تجاری ملل به عنوان سرمایهگذار اصلی، فعالیت آن به صورت جدی کلید خورد. مطالعات جامع بازارسنجی و بررسی انتظارات فعالان حرفهای انجام و با بهرهگیری از تجربیات موفق، طرح نهایی آماده شد. این مجموعه در مجموع حدود ۳۳۶ واحد تجاری دارد زیربنای پروژه حدود ۳۳ هزار متر مربع است که در قالب دو طبقه تجاری و دو طبقه پارکینگ مکانیزه (با ظرفیت حدود ۴۲۰ خودرو) طراحی شده است. یک روف گاردن (بام سبز) نیز برای آن پیشبینی شده است. زمین پروژه حدود ۹۰۰۰ متر مربع است و سرمایه گذاری انجام شده در آن، جزو پروژههای بزرگ و فاخر سرمایهای محسوب میشود.
مشارکتکنندگان در این طرح به جز شهرداری چه کسانی هستند و نحوه مشارکت شهرداری به چه شکل بوده است؟
سیاست کلان شهرداری اصفهان در سالهای اخیر، حرکت به سمت مشارکت با بخش خصوصی و دوری از خامفروشی اموال شهری بوده است. هدف، ایجاد ارزش افزوده و درآمد پایدار برای شهرداری از طریق اجرای پروژهها در قالب مشارکت است. این سیاست منجر به رشد چشمگیر پروژههای مشارکتی در همه مناطق شهر شده است. ما نیازهای مناطق را استخراج و با بخش خصوصی برای رفع آنها همکاری میکنیم. مدل مشارکت میتواند متنوع باشد: از ساخت پروژههای عمومی مانند پارک یا تصفیهخانه توسط بخش خصوصی و تحویل آن به شهرداری (مدل BOT) تا مشارکت در پروژههای اقتصادی مانند سرای خورشید. در این پروژه خاص، زمین و پروانه ساخت توسط شهرداری تأمین شد و سرمایهگذار اصلی (گروه ملل) عملیات ساخت و ساز را بر عهده گرفت. شهرداری نیز در قالب واحدهای تجاری که به دست میآورد، به ساماندهی و اسکان صنف قدیمی میپردازد. این همافزایی، باعث تسریع در اجرا، تحقق اهداف شهری و انتفاع هر دو طرف میشود.
با توجه به وجود مجموعههای مشابه مرتبط با صنعت طلا در اصفهان، سرای خورشید چه تفاوتها و شاخصههای متمایزکنندهای دارد؟
این مجموعه، یک مرکز تخصصی با مقیاس و تمرکز کمنظیر است که در هیچ شهر دیگری نمونه مشابهی ندارد. نخستین و بارزترین ویژگی، تمرکز بر امنیت است. این شاید تنها بازار طلای کشور باشد که تمامی شیشههای آن ضدگلوله است و سیستم نظارتی و حفاظتی پیشرفتهای دارد. دوم، توجه به معماری و تجربه مراجعهکننده است. معماری پروژه، اسلامی-ایرانی و منحصربهفرد است و با بافت تاریخی اطراف همخوانی کامل دارد. از نورگیری طبیعی تا استفاده از المانهایی مانند آبنماهای مسی، فضایی را ایجاد کرده که مراجعه به آن، همانند ورود به یک گالری هنری است. این امر قدرت تشخیص و انتخاب مشتری را بالا میبرد. سوم، راهاندازی یک پارکینگ مکانیزه بزرگ در پرترددترین نقطه شهر، مشکل دیرپای جای پارک را برای مشتریان حل میکند. چهارم، ساماندهی و تمرکز صنف است که باعث رونق اجتماعی منطقه، امنیت بیشتر و خدمات راحتتر به مشتری میشود. همه این موارد، مزیت رقابتی بارزی برای این سرا ایجاد میکند.
در مورد کاربریهای تکمیلی و حضور خوشههای مرتبط مانند طراحان، برندهای معروف یا نمایندگان ماشینآلات پیشبینی خاصی شده است؟
با توجه به تقاضای فراوان برای واحدها، هیئت مدیره بازار بزرگ طلا و جواهرات و ما تأکید داشتهایم که اولویت با فعالان اصیل و با سابقه صنف طلا، جواهر، نقره و ساعت در اصفهان باشد. حتی برای جلوگیری از سوداگری، شرط داشتن پروانه کسب و سابقه در این حرفه گذاشته شده است. در کنار واحدهای فروش، فضاهایی برای خدمات تکمیلی مانند تعمیرات تخصصی طلا و جواهر نیز پیشبینی شده است. اما در مورد کارگاههای طلاسازی که آلایندگی خاص خود را دارند، به دلیل حفظ سلامت محیط مجموعه و مردم، ترجیح داده شده در مجاورت این بازار نباشند و در مکان مناسب دیگری مستقر شوند. تمرکز اصلی بر ایجاد یک اکوسیستم کامل، امن و خدماتی برای خریداران و فعالان اصیل این صنف است.
