مسیرهای نو برای نجات گردشگری اصفهان
صنعت گردشگری اصفهان، این روزها در گیرودار چالشهای بیسابقه اقتصادی و اجتماعی، به نقطهعطفی تاریخی رسیده است. در شرایطی که طرحهای تشویقی مانند «نصف جهان» تلاش میکنند تا با تزریق مشوقهای مالی، رگهای این صنعت را دوباره به جریان اندازند، بسیاری از کارشناسان و فعالان بخش خصوصی بر این باورند که نجات گردشگری اصفهان نیازمند حرکتی فراتر از مداخلات کوتاهمدت است. حرکت به سویی که نه تنها به درمان علائم بحران بپردازد، که پایههای یک اکوسیستم تابآور و پایدار را بنا نهد.
در این مسیر، یکی از نخستین اقدامات ضروری، ایجاد شبکهای مطمئن از حمایت مالی برای کسبوکارهای خرد و متوسطی است که ستون فقرات گردشگری اصفهان را تشکیل میدهند. این کسبوکارها، از صنعتگران فرش و قلمزنی گرفته تا اقامتگاههای بومگردی و راهنمایان محلی، بیشترین آسیب را از نوسانات بازار میبینند. تأسیس صندوقی پایدار با مشارکت نهادهای معتمد استانی و سرمایه بخش خصوصی، که بتواند در اوج رکود، وامهای قرضالحسنه یا کمبهره در اختیار آنان قرار دهد، میتواند مانع از فروپاشی این حلقههای حیاتی شود. چنین صندوقی نه تنها یک سپر دفاعی است، بلکه پیامی از پشتیبانی نهادهای محلی از زنجیره ارزش گردشگری به همراه دارد.
اما حمایت مالی به تنهایی کافی نیست. مسافران امروز، بیش از هر چیز به دنبال اطمینان و شفافیت هستند. پراکندگی و ناشناختگی بسیاری از خدمات محلی، حتی در خود استان، میتواند سفر را به تجربهای پرریسک تبدیل کند. در اینجا، ایجاد یک پلتفرم دیجیتال یکپارچه و معتبر، که زیر نظر نهادهای شناخته شده استانی فعالیت کند، میتواند نقش کلیدی ایفا نماید. این پلتفرم میتواند همهچیز را از یک کارگاه مینیاتور در اطراف میدان نقشجهان تا یک اقامتگاه کویری در خور و بیابانک، در قالب یک ویترین مجازی قابل اعتماد معرفی کند. چنین فضایی نه تنها دسترسی گردشگر را آسان میکند، بلکه با امکان پیشفروش بستههای سفر با قیمتهای ثابت، به برنامهریزی مالی خانوادهها کمک میرساند و بیثباتی قیمتها را تا حدی خنثی میسازد.
برای آنکه گردشگری اصفهان تنها به فصول پربازدید یا مرکز تاریخی شهر محدود نماند، نیازمند تنوعبخشی هوشمندانه است. استان اصفهان ظرفیتهای ناشناخته بسیاری دارد که میتوانند در فصول مختلف، پذیرای مسافران باشند. توسعه گردشگری سلامت با بهرهگیری از چشمههای آب معدنی، گردشگری ماجراجویی در دل کوهستانهای سر به فلک کشیده، یا گردشگری آموزشی در قالب دورههای فشرده صنایعدستی، میتواند هم از فشار بر میراث جهانی شهر بکاهد و هم درآمد را در طول سال و در جغرافیای گستردهتری از استان توزیع کند. این رویکرد، علاوه بر جذب علاقهمندان جدید، نوعی مدیریت ریسک در برابر بحرانهای آینده نیز
به شمار میآید.
هیچ یک از این راهها بدون سرمایه انسانی آموزشدیده و امیدوار ممکن نیست. بحران کنونی اگرچه دشوار است، اما فرصتی است برای آموزش و توانمندسازی دوباره نیروهای متخصص این صنعت. برگزاری دورههای کاربردی، از مدیریت بحران و خدماتدهی استاندارد تا بازاریابی دیجیتال و حتی زبانهای زنده دنیا، با همکاری دانشگاهها و اتاق بازرگانی، سرمایهگذاری ضروری برای فردای بهتر گردشگری اصفهان است. حفظ این سرمایه انسانی، کلید بازیابی سریعتر پس از هر طوفان است.
در سطحی فراتر، اصفهان نیاز دارد تا صدای خود را در گفتمان گردشگری بینالمللی نیز بلند کند. تقویت دیپلماسی شهری و برقراری ارتباط مستقیم و مستمر با شهرهای خواهرخوانده و مقاصد فرهنگی مشابه در اقصی نقاط جهان، میتواند تصویر اصفهان را به عنوان مقصدی حرفهای و با ثبات ترمیم کند. همچنین، ایجاد کمیتهای مشترک از مسئولان، فعالان بخش خصوصی و رسانههای محلی برای انتشار اطلاعات شفاف و واقعبینانه از وضعیت جاذبهها، گام کوچک اما مؤثری در بازسازی اعتماد مسافران داخلی خواهد بود.
در نهایت، آینده گردشگری اصفهان را نباید در انتظار برای آرامش پس از توفان جستجو کرد، بلکه باید با ساختن کشتیهای محکمتر و آموزش دریانوردان ماهر، از امواج متلاطم عبور کرد. طرحهایی مانند «نصف جهان» میتوانند باد لازم برای به حرکت درآوردن بادبانها باشند، اما پایداری سفر در گرو طراحی ناوگانی است که بر اساس نقشهراهی دقیق، تابآور و مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی و اجتماعی امروز استان ترسیم شده باشد. زمان آن است که نگاهها از درمان موقت، به سمت سرمایهگذاری پایدار معطوف شود.