شدت یافتن وابستگی بوسنی به برق وارداتی
بر اساس دادههای اداره مالیات غیرمستقیم بوسنی و هرزگوین، ارزش واردات برق در سال۲۰۲۵ دقیقا ۶۲۸میلیون و ۹۵۶هزار مارک ثبت شد؛ رقمی که در سال۲۰۲۴ حدود ۳۱۲میلیون مارک بود. مقایسه تاریخی نیز نشان میدهد واردات برق در سالهای پیشین بهمراتب پایینتر بوده و از ۲۱۵میلیون مارک در ۲۰۲۳ و ۳۹۳میلیون مارک در ۲۰۲۲ فراتر نرفته بود، درحالیکه در سال۲۰۲۰ تنها ۹۶میلیون مارک واردات ثبت شدهبود. بخش عمده برق وارداتی بوسنی و هرزگوین در سال۲۰۲۵ از کرواسی تامین شد که سهمی معادل ۲۶۷میلیون مارک داشت، پس از آن، اسلوونی با ۱۰۸میلیون مارک، آلبانی با ۸۹میلیون مارک و صربستان با حدود ۸۶.۷میلیون مارک در رتبههای بعدی قرارگرفتند. افزایش وابستگی به واردات از کشورهای همسایه،بار دیگر آسیبپذیری ساختار تولید برق این کشور را آشکار کرد.
در ماههای مه و ژوئن ۲۰۲۵، دو نیروگاه حرارتی اصلی جمهوری صرب بوسنی که مجموعا حدود ۶۵درصد برق این منطقه را تولید میکنند، بهطور همزمان برای حدود ۱۰ روز از مدار خارج شدند. همپوشانی تعمیرات نیروگاههای اوگلیویک و گاتسکو، شرکت برق دولتی این منطقه را ناچار به واردات گسترده برق کرد. علاوهبر این، توقفهای مکرر تولید در اوگلیویک بهدلیل کمبود زغالسنگ، فشار مضاعفی بر شبکه برق وارد آورد. کمبود زغالسنگ و فرسودگی نیروگاههای حرارتی، تنها محدود به یک بخش از کشور نیست. در فدراسیون بوسنی و هرزگوین نیز تولید برق طی چهار سالگذشته نزدیک به ۲۵درصد کاهشیافتهاست.
هرچند صادرات برق در سال۲۰۲۵ به ۸۶۸.۸میلیون مارک افزایشیافت و نسبت به سالقبل رشد نشانداد، اما همچنان فاصله معناداری با رکوردهای سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ دارد؛ سالهایی که ارزش صادرات برق از مرز یکمیلیارد مارک عبور کردهبود. این ارقام نشان میدهد بوسنی و هرزگوین، همزمان با حفظ جایگاه صادراتی، بیش از گذشته در معرض ریسکهای ساختاری تولید برق قرار گرفتهاست.
