انتشار «شعر و شاعری در دوره مشروطه»

 در بخشی از پیشگفتار کتاب به قلم همایون کاتوزیان و علیرضا کورنگی می‌خوانیم: ریشه‌های جنبش مشروطه ایران را می‌توان در دهه ۱۲۳۰خورشیدی یافت؛ هنگامی که معدودی از نخبگان روشنفکر، در پس تجربه‌ای دیرپای از حکومت استبدادی، در باب چندوچون حاکمیتی مبتنی بر قانون اندیشیدند، نوشتند و سخن گفتند. شعر فارسی و میراث گران‌سنگ آن پرچم‌دار جنبش مشروطه شد. جریان بازگشت ادبی که در عهد قاجار متداول بود ظرفیت چندانی برای نوآوری در شعر نداشت؛ گرچه برخلاف انتقاداتی که بعدها به آن وارد شد، بازگشت ادبی را نمی‌توان به تقلید صرف فروکاست.

رجوع به اسلوب کلاسیک، رویکرد بسیاری از شعرای این نحله را عاری از هرگونه نوگرایی می‌کرد. با وجود این، شعر، در قرن هجدهم، به چنان انحطاطی افتاده بود که در قیاس برخی از آثار نخستین شاعران سبک بازگشت، امیدبخش می‌نمود. این بازگشت بیشتر ناظر بر به‌کارگیری قالب‌های کهن بود؛ قالب‌هایی مانند قصیده، غزل و مثنوی. وانگهی، بازگشت ادبی تا حدی به منزله رجوع به صنایع بدیعی و آرایه‌های ادبی عصر کلاسیک تلقی می‌شد. در عین حال، از حیث محتوا، شعر دوران بازگشت با شعر کلاسیک فارسی قدری تفاوت داشت.

کتاب «شعر و شاعری در دوره مشروطه» در ۲۸۲صفحه و به قیمت ۴۲۰هزار تومان از سوی انتشارات مروارید راهی بازار کتاب شده است.