فلسطینیها در نوار غزه از طرحهای اسرائیل برای این باریکه میگویند
خط زرد یا خط مرگ؟
«هانی محمود» در گزارش دیروز دوشنبه در الجزیره نوشت، این خط، غزه را به دو منطقه تقسیم میکند: یک «منطقه شرقی» تحت کنترل نظامی اسرائیل و یک «منطقه غربی» که فلسطینیها با محدودیتهای کمتری در رفت و آمد مواجه هستند؛ اما دائما در معرض تهدید حملات هوایی و آوارگی اجباری قرار دارند. یک مقام سازمان ملل متحد هفته گذشته گفت که پاکسازی بیش از ۶۰میلیون تن آوار در غزه بیش از هفت سال طول خواهد کشید. بیش از دوسال جنگ نسلکشی اسرائیل، بیش از ۸۰درصد از ساختمانهای این منطقه محصور با بیش از ۲.۳میلیون نفر جمعیت را ویران کرده است. اکنون اکثر آنها، از جمله زید، مجبور شدهاند در چادرها یا خانههای بمبارانشده پناه بگیرند.
زید با اشاره به افق شرقی، جایی که گاهی اوقات ابرهای گرد و غبار از انفجارهای اطراف بلند میشود، به الجزیره گفت: «گلولهباران و تیراندازی شبانهروزی ادامه دارد». زید توضیح داد: «سربازان اسرائیلی تنها چند صد متر از اینجا فاصله دارند. گاهی اوقات، صدای بولدوزرها را میشنویم که خانهها را تخریب میکنند یا زمینهای کشاورزی را مسطح میکنند. حتی چند قدم فراتر رفتن از این منطقه خطرناک است.» ساکنان در نزدیکی خط زرد میگویند که اغلب با صدای تیراندازی یا انفجار از خواب بیدار میشوند. زید افزود: «شبها تاریکی مطلق است؛ زیرا برق وجود ندارد. اما سربازان از منورهایی استفاده میکنند که آسمان را برای مدت کوتاهی روشن میکنند.» خط زرد به مناطق نظامی و مناطق حائل تعیینشده توسط اسرائیل در داخل نوار غزه اشاره دارد. سپهبد ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در جریان بازدیدی از نوار غزه در ماه دسامبر، به صراحت گفت که خط زرد «یک خط مرزی جدید» است. این خط، اسرائیل را در کنترل کامل تقریبا ۶۰درصد از منطقه ویرانشده، از جمله شهرهای رفح در جنوب و بیت حانون در شمال، قرار میدهد.
به نوشته گزارشگر الجزیره، خط زرد چیزی است که بسیاری در اینجا آن را «مناطق نظامی در حال تغییر در داخل غزه» مینامند. این خط تصمیم میگیرد که کدام خیابانها امن هستند، کدام خانهها متروکه شدهاند و چه زمانی زمان فرار است. شاید رسمی نباشد؛ اما زندگی روزمره را شکل میدهد. در بسیاری از مناطق نوار غزه، هیچ علامت مشخص یا تابلوی قابل مشاهدهای که خط زرد را نشان دهد، وجود ندارد. فلسطینیها باید به غریزه، صدا و حافظه خود تکیه کنند. محلهای که دیروز امن به نظر میرسید، میتواند یک شبه خطرناک شود. خانوادهها به سرعت خانههایشان را ترک میکنند و اغلب خانههایی را که هنوز پابرجا هستند اما دیگر قابل سکونت نیستند، ترک میکنند. والدین شاهد یادگیری قوانین جدید توسط فرزندانشان هستند: از کدام جادهها اجتناب کنند، کجا پنهان شوند، چگونه وقتی آسمان سیاه میشود واکنش نشان دهند.
امدادگران میگویند عدم اطمینان مداوم، اضطراب، خستگی و آسیبهای عمیق را به ویژه برای کودکان افزایش میدهد. متخصصان سلامت روان که با سازمان بهداشت جهانی و یونیسف همکاری میکنند، بهطور مداوم سطح بالایی از اضطراب، بیخوابی و آسیبهای روانی مرتبط با عدم اطمینان و قرار گرفتن در معرض تهدید مداوم را گزارش کردهاند. بهویژه کودکان، با «نقشههای» جدید ایمنی سازگار شدهاند به این معنا که یاد میگیرند کدام خیابانها ممنوع هستند و در هنگام گلولهباران باید به کدام جهتها دوید. خط زرد همچنین به معیشت آسیب میرساند. کشاورزان میتوانند زمین خود را ببینند؛ اما نمیتوانند به آن برسند. وقتی محل کار خیلی به مناطق ناامن نزدیک میشود، مشاغل از بین میروند. حتی وقتی بمباران کند میشود، ترس مانع بازگشت مردم میشود.
نقشههای جدید ماهوارهای چه میگویند؟
«هاله الشامی» در گزارش دیروز دوشنبه در الجزیره به ویرانسازی عمدی بیت حانون اشاره کرد. او نوشت، ارتش اسرائیل با وجود آتشبسی که از ماه اکتبر آغاز شده، در تلاش است تا بقایای خانهها را در شهر «بیت حانون» در شمال نوار غزه با خاک یکسان کند. تیم تحقیقات دیجیتال الجزیره («سند») تصاویر ماهوارهای گرفته شده بین ۸ اکتبر - دو روز قبل از شروع آتشبس - و ۸ ژانویه را تجزیه و تحلیل کرد و شواهدی از این عملیات یافت که برخی از فلسطینیها نگرانند که ممکن است گامی به سوی ایجاد شهرکهای غیرقانونی اسرائیلی در غزه باشد.
«سند» دریافت که ارتش اسرائیل از بولدوزرها برای پاکسازی حدود ۴۰۸۰۰۰مترمربع زمین، از جمله بقایای حداقل ۳۲۹خانه و زمین کشاورزی که اسرائیل در طول جنگ دو ساله خود علیه غزه نابود کرده بود، استفاده کرده است. تصاویر قبل از عملیات پاکسازی، بیت حانون را با ساختمانهای آسیبدیده از جنگ نشان میدهد؛ اما برخی از آنها دستنخورده باقی ماندهاند. اما تا اواسط دسامبر، بسیاری از ساختمانها کاملا ویران شده بودند و همچنین زمینهای کشاورزی سابق با منظرهای قهوهای و مسطح جایگزین شده بودند. عملیات آواربرداری مستقیما از لبه «بیت حانون» آغاز شد، روبهروی حصاری که شهر را از شهرکهای اسرائیلی مجاور در امتداد مرز شمالی، از جمله سدروت که تقریبا ۲کیلومتر (۱.۲مایل) از بیت حانون فاصله دارد، جدا میکند.
راست افراطی اسرائیل آشکارا تمایل خود را برای اسکان یهودیان اسرائیلی در غزه اعلام کرده است. در دسامبر۲۰۲۴، وزرا و اعضای پارلمان اسرائیل از مکانی در شهر سدروت در جنوب اسرائیل، مشرف به نوار غزه، بازدید کردند. طبق گزارشی در روزنامه اسرائیلی هاآرتص، آنها به بیت حانون و بیت لاهیا اشاره و اظهار کردند که بیش از ۸۰۰خانواده یهودی مایلند «در اسرع وقت» به آنجا نقل مکان کنند.
در یک کنفرانس اسرائیلی که ۲۳دسامبر برگزار شد، یسرائیل کاتز، وزیر جنگ، طرحهایی را برای ایجاد پایگاههای کشاورزی-نظامی به نام «ناوا ناحال» تشریح کرد. به نقل از یک افسر اسرائیلی در مجله «لانگ وار»، کمپین تخریب بیت حانون بخشی از عملیاتی بود که «برای ایجاد یک محیط امنیتی قابلتوجه و دشوار کردن بازگشت دشمن به زیرساختهایش» انجام شد. فرانچسکا آلبانیزی، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمینهای اشغالی فلسطین، در گفتوگو با الجزیره گفت: «در سایه جنگ، اسرائیل قصد دارد غزه را نابود کند، فلسطینیها را آواره کند و برای اشغال مجدد و فتح این سرزمین تلاش کند.» اسرائیل از زمان آغاز آتشبس در ۱۰اکتبر، حداقل ۱۳۰۰بار آتشبس را نقض کرده است که شامل ۴۳۰بار تیراندازی به غیرنظامیان و بیش از ۶۰۰بار بمباران یا گلولهباران غزه میشود.
دیروز دوشنبه ارتش اسرائیل اعلام کرد که جسد آخرین گروگان باقیمانده در غزه را بازگردانده است. «هند خضری»، خبرنگار الجزیره نوشت، این لحظهای مهم برای فلسطینیان است؛ چراکه اکنون تمام اسرای اسرائیلی بازگردانده شدهاند. انتظار میرود تغییرات میدانی گستردهای رخ دهد؛ از جمله بازگشایی گذرگاه رفح، ورود مصالح ساختمانی برای بازسازی نوار غزه و و آغاز مرحله دوم آتش بس. در همین راستا بود که ویتکاف و کوشنر به سرزمین های اشغالی رفته و با طرف های اسرائیلی گفتوگو کردند. در واکنش به این خبر حماس نیز اعلام کرد که شناسایی آخرین گروگان اسرائیلی، تاییدی بر پایبندی این گروه به آتشبس است.
