در مراسم روز جهانی تالابها صورت گرفت؛
زنگ خطر برای تالابهای ایران
مراسم روز جهانی تالابها هر سال روز ۱۳ بهمن(۲فوریه) به مناسبت تصویب کنوانسیون رامسر که در سال ۱۳۴۹ در شهر رامسر به تصویب رسید، برگزار میشود. این مراسم دیروز در حالی در سازمان حفاظت محیطزیست در تهران برگزار شد که براساس گزارشهای رسمی بیش از ۴۰ درصد تالابهای کشور در وضعیت بحرانی هستند. برخی همچون تالابهای هامون، جازموریان، گاوخونی، پریشان، بختگان و طشک خشک به کانون گرد و غبار تبدیل شدهاند و برخی دیگر همچون تالاب انزلی به دلیل ورود فاضلاب شهری، صنعتی و کشاورزی به آن در آستانه نابودی قرار گرفتهاند.
با تمام اینها احیای این تالابها یکی از مهمترین برنامههای سازمان محیطزیست است همچنانکه روز گذشته لیلا تاجگردون، مدیرکل حفاظت محیطزیست فارس در یک نشست خبری که به مناسبت روز جهانی تالابها برگزار شد، اعلام کرد که بهزودی نقشهراه احیای تالاب بختگان به دستگاههای اجرایی ابلاغ میشود. بنا به گفته کارشناسان تامین نشدن حقآبه و بیتوجهی به قوانین مصوب، تالابهای ایران را به مرز نابودی کشانده است.
برنامهریزی برای نجات تالابها
روز گذشته محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهوری، در همایش بزرگداشت روز جهانی تالابها، با بیان اینکه وقتی آب کم میشود کاهش حقآبهها از بخش تالابها شروع میشود، اظهار کرد: به دلایلی که بیشتر ناشی از کاهش بارش بوده است، حقآبههای محیطزیست در اولویت قرار نگرفته است که در زمینه جبرانش بسیار جدی کار میکنیم. به گزارش ایسنا، وی تصریح کرد: این اقدام را حتی به قیمت اینکه در بخشهایی از مناطق مجاور تالابها کشاورزی نداشته باشیم، دنبال میکنیم و البته اگر تصمیم گرفتیم کشاورزی را در این مناطق تعطیل کنیم باید فکری برای اشتغال ساکنان آن منطقه کنیم و راهبرد حقآبه محیطزیست را در اولویت قرار دهیم.
معاون اول رئیسجمهوری با بیان اینکه راهبرد ما اولویتدهی به حقآبه محیطزیست است، ادامه داد: در سالهای اخیر در مناطقی که با بحران آب مواجهیم، باغهای سبزی با تولیدات سیب و انگور داریم که شاید هر حبه انگورش برای ما قیمت بالایی پیدا میکند، اما باغداران ما توجیه نشدهاند که این اقدامات به معنای نابود کردن محیطزیست است. عارف با اشاره به نقش تالابها در کاهش گردوغبار، کنترل سیلابها، حفظ تنوع زیستی و تامین معیشت جوامع محلی اظهار کرد: در ایران اغلب تالابها در وضعیت مناسبی نیست. این موضوع در جلساتی با سازمان محیطزیست مطرح شده و برنامهریزیهایی برای نجات و احیای آنها انجام شده است.
وی با یادآوری برنامهریزی یکدهه گذشته برای احیای دریاچه ارومیه، تصریح کرد: کشورهای دوست در این زمینه بسیار کمک کردند، اما چندان موفق نشدیم. سطح ارتفاع آب در بهترین حالت نسبت به وضعیتی که نگرانی جدی ایجاد کرد متاسفانه گاهی در سالها چندان تفاوتی نمیکند. نتیجه اقدامات یکدهه گذشته نشان میدهد که حدود ۲۵ تا ۳۰ سانت ارتفاع آب در دریاچه ارومیه تامین شده است. معاون اول رئیسجمهوری با بیان اینکه امروز وضعیت دریاچه ارومیه تاحدودی خوب است به وضعیت تالاب هامون اشاره کرد و ادامه داد: تقریبا منطقه بزرگی از سیستان با بحران روبهروست که علتش وضعیت نامناسب تالابهای این منطقه است و برخی عملا به بیابان تبدیل شده است. کاهش شدید حقآبه تالابها از جمله دلایل وضعیت فعلی است.
عارف تصریح کرد: گزارش امسال از دریاچه ارومیه نشان میدهد تولید سیب و انگور باکیفیت بالا نسبت به پارسال رشد ۴۰ تا ۵۰ درصد داشته است. آیا این در مسیر حفاظت از تالاب و محیطزیست است یا نه؟ گاهی در رودها و مسیرهایی که آب را پشت سدهایی میبرد که آب آشامیدنی را تامین میکند، بهراحتی فاضلاب رها میشود. معاون اول رئیسجمهوری با اشاره به خسارات نمکهای دریاچه ارومیه برای اقلیم پیرامون خود، تصریح کرد: بهترین زمینهای کشاورزی ایران در شمالغرب است. نمکهای دریاچه ارومیه حداقل میتواند ۶ تا ۷ استان را در زمانی پنجاه تا صدساله به کویر تبدیل کند و البته برای کشورهای همسایه هم آسیبزاست. عارف تاکید کرد: بنابراین به هر قیمتی باید دریاچه ارومیه را احیا کرد تا جلوی چنین رخدادی را گرفت.
صدور سند ۱۶ تالاب به نام دولت
شینا انصاری، معاون رئیسجمهوری نیز در این مراسم با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم به تالابها گفت: با توجه به اینکه با مسائل و چالشهایی در حوزه تالابها مواجه هستیم، دولت چهاردهم مسیر اصلاح را آغاز کرده است و با هدایت و راهبری آقای دکتر عارف ستاد هماهنگی مدیریت تالابها برگزار و مصوبات آن با اولویت از دستگاههای مربوطه پیگیری میشود. به گزارش ایسنا، وی افزود: دولت تقویت هماهنگی بین بخشی میان دستگاههای ذیصلاح و ذینفع در حوزه تالابها را بهجد پیگیر است.
انصاری ادامه داد: تامین نیاز آبی محیطزیستی تالابها از مواردی است که خوشبختانه مشخص و رویکرد مدیریت مشارکتی در خصوص تالابها در پیش گرفته شده است. تلفیق دانش سنتی با علم و فناوریهای روز با هدف اتخاذ رویکرد علمی در مدیریت تالابها از دیگر مواردی است که مدنظر قرار دارد. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست گفت: تاکنون اطلاعات ۱۶ تالاب از جمله حوض سلطان، قوریگل، صالحیه، پریشان و ارژن، آلاگل و آجیگل و بلمالوان تهیه و اسناد آن به نام دولت جمهوری اسلامی ایران صادر شده است. وی همچنین از پیگیریهای ویژه صورت گرفته برای صدور اسناد سایر تالابها به نام دولت و به نمایندگی سازمان محیط زیست خبر داد.
انصاری ادامه داد: در سال گذشته تالاب گندمان در کنوانسیون رامسر ثبت شد و سه شهر تالابی معرفی شدند علاوه بر آن فعالیت مرکز منطقهای کنوانسیون رامسر در ایران تثبیت شد. وی با بیان اینکه درصدد ثبت تالابهای بیشتری در کنوانسیون رامسر هستیم، گفت: بر این اساس اقدامات اولیه برای ثبت تالابهای گهر و هورالعظیم انجام شده است و در آستانه ثبت در سایت رامسر هستند. رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست همچنین گفت: برگزاری همایش بینالمللی حفاظت از تالابهای کشور با همکاری وزارت امور خارجه در جلسه قبلی ستاد مدیریت تالابها مطرح شد. امیدواریم در سال آینده برگزار شود.
