حال ناخوش اینترنت

ستار‌ هاشمی، وزیر ارتباطات اواخر هفته گذشته در جلسه هیات دولت خبر داد که بازگشت تدریجی وضعیت ارتباطات به شرایط عادی از سه‌شنبه هفتم بهمن‌ماه آغاز شده است. با این حال، اینترنت ایران همچنان ناپایدار، کند و با فیلترینگ شدید مواجه است. همچنین، با اینکه تعداد بیشتری از کاربران داخل ایران امکان اتصال به اینترنت را پیدا کرده‌اند اما این اتصال‌ها به‌سادگی برقرار نمی‌شود. کاربران با قطع و وصل مکرر فیلترشکن‌ها روبه‌رو هستند و در همه ساعت‌های شبانه‌روز دسترسی‌شان پایدار نیست. این وضعیت را داده‌های کلادفلر نیز تایید می‌کند. داده‌های اخیر کلادفلر نشان می‌دهد از هفته گذشته میزان اتصال اینترنت ایران به سرورهای کلادفلر افزایش یافته اما این اتصال  پایدار نیست.

وضعیتی که نشان‌دهنده این است که ترافیک هنوز به حجم گذشته خود، یعنی پیش از ۱۸ دی‌ماه بازنگشته و درگیر فیلترینگ و اختلال شدید است. گزارش اخیر نت‌بلاکس نیز بیانگر این است که با وجود افزایش قابل‌توجه شبکه‌ها و دیتاسنترهایی که در سطح بین‌المللی قابل مشاهده‌اند، بیشتر کاربران عادی همچنان تحت یک سیستم لیست سفید با فیلترینگ شدید و دسترسی ناپایدار به اینترنت مواجه هستند. کاربران نیز در روزهای نهم و یازدهم بهمن‌ماه از اختلال شدید اینترنت کشور خبر دادند. حتی برخی از گزارش‌های روز گذشته بیانگر اختلال در عملکرد برخی دیتاسنترهای کشور است. در پی این وضعیت، رادار کلادفلر نیز ضمن تایید اختلال‌ها اعلام کرد که دسترسی به اینترنت هنوز به پیش از قطع سراسری شبکه در پنج‌شنبه   ۱۸ دی‌ماه بازنگشته است. 

تشدید اختلال‌ها در دسترسی حداقلی و محدود به اینترنت بین‌الملل با توضیحاتی از سمت وزیر ارتباطات مواجه شد. او که چند روز پیش درباره بازگشت تدریجی اینترنت به وضعیت عادی خبر داده بود، روز گذشته تاکید کرد که هنوز شرایط اینترنت به وضعیت پیش از هفدهم و هجدهم دی‌ماه بازنگشته است. ستار‌ هاشمی در گفت‌وگو با ایلنا همچنین اعلام کرد: «سرعت اینترنت به سرعت قبل  و میزان ترافیک آن نیز به حالت پیشین بازنگشته است. با این حال، بازگشت به شرایط پیشین در دستور کار وزارت ارتباطات قرار دارد. تلاش‌ها بر این است که با در نظر گرفتن شرایط کشور و مصالح ملی، وضعیت اینترنت به شرایط سابق بازگردد. در نهایت، امیدوارم که اتفاقی رخ دهد تا نیاز مردم به استفاده از فیلترشکن‌ها به حداقل برسد.»

این توضیحات وزیر ارتباطات درباره وضعیت فعلی اینترنت و اختلال‌های آن در حالی مطرح می‌شوند که کارشناس‌‌های شبکه نگرانی‌هایی نسبت به تغییرات شبکه دارند و از اعمال روند جدید در فیلترینگ خبر می‌دهند. از نظر آنها، طولانی‌شدن قطعی، بیشتر نشانه انجام آزمایش‌ها و اعمال تغییرات جدید برای کنترل شدیدتر اینترنت است.

شواهدی مانند باز شدن مقطعی اینترنت بدون فیلتر و قطع دوباره آن نیز نشان می‌دهد شبکه در مرحله آزمون و تثبیت سیاست‌های تازه قرار دارد، نه صرفا رفع یک اختلال فنی. با این وجود، وزیر ارتباطات اخیرا اعلام کرده که اطلاعی از استفاده از ابزار جدید برای فیلترینگ اینترنت در ایران ندارد. از طرف دیگر، برخی اخبار از بازگشت تدریجی و مرحله‌ای اینترنت بین‌الملل به وضعیت قبل از ۱۸‌دی‌ماه می‌گویند، اما با گذشت ۲۵ روز، اینترنت ایران همچنان با این سه گزاره یعنی اختلال و فیلترینگ شدید و اتصال‌های ناپایدار و کنترل‌شده توصیف می‌شود.