چرخهای قدیمی با چهرهای جدید؛
داستان سقوط و صعود بیتکوین
نیوشا شایانمهر: از ابتدای پیدایش بیتکوین، منتقدان بارها پایان کار آن را اعلام کردهاند. هر بار که بازار وارد دورهای از افت یا چالشهای نظارتی شده، موجی از پیشبینیها با عنوان «مرگ بیتکوین» به راه افتاده است. دادهها نشان میدهند که تاکنون رسانهها و تحلیلگران 477 بار مرگ بیتکوین را اعلام کردهاند. این رقم به طور میانگین معادل 3 بار اتمام دوره بیتکوین در ماه است. حال اگر فردی هر بار با اعلام مرگ بیتکوین، 100 دلار در این دارایی سرمایهگذاری میکرد، امروزه ثروت او به بیش از 81میلیون دلار میرسید. همچنین طولانیترین دوره بدون اعلام مرگ رمزارزها 507 روز ثبت شده است.
بازار رمزارزها در روزهای اخیر با افتی قابلتوجه روبهرو شد؛ به طوری که ارزش کل بازار حدود ۴ درصد کاهش یافت و به 2.56تریلیون دلار رسید. بخش عمده این فشار فروش از موقعیتهای خرید اتریوم (ETH) آغاز شد و به سایر داراییها سرایت کرد. این سقوط زمینه ساز رواج دوباره تیترهایی با مضمون نابودی بازار رمزارزها شد. با این حال بهرغم شدت زیاد ریزش اخیر، تحلیلگران آن را نشانهای از بحران یا فروپاشی بازار نمیدانند. به باور آنها، بازار پس از دورههای رشد سریع معمولا وارد مرحلهای میشود که در آن موقعیتهای پرریسک بسته میشوند، اهرمها کاهش مییابد و قیمتها برای مدتی اصلاح میشوند. این فرآیند بیشتر شبیه یک «پاکسازی طبیعی» در بازار است تا هشدار جدی درباره تغییر بنیادین در روند بلندمدت رمزارزها.
تبخیر داراییها
بر اساس دادههای کوین گلس اتریوم در تنها ۲۴ ساعت با افت 10 درصدی، بیش از255.41میلیون دلار لیکوییدیشن را تجربه کرده است. در فضای معاملاتی خرد نیز شرایط مساعد نیست و احساسات کاربران نسبت به اتریوم همچنان در محدوده نزولی قرار دارد. با این حال تحلیلگران معتقدند که ترکیب فشار فروش شدید، بستهشدن گسترده موقعیتهای اهرمی و افزایش هیجان در شبکههای اجتماعی نشان میدهد بازار در حال عبور از مرحلهای است که معمولا پس از دورههای رشد سریع رخ میدهد و برای بازگشت به تعادل آماده میشود. در ادامه فشار فروش گسترده در بازار کریپتو، قیمت بیتکوین بیش از ۱۳ هزار دلار سقوط کرد و به سطوحی رسید که آخرینبار در نوامبر ۲۰۲۴ مشاهده شده بود و موجب شد که مجموع لیکوییدیشنهای بیتکوین نیز در همین بازه زمانی به 210.75میلیون دلار برسد. درمجموع این تحولات نشان میدهد که بازار همچنان درگیر موجی از خروج اهرم و رفتارهای هیجانی است؛ روندی که پس از سقوط اتریوم و سایر داراییهای بزرگ، اکنون بیتکوین را نیز در مرکز توجه قرار داده است.
فشار سیاست پولی و تنشهای سیاسی
سقوط بزرگ بیتکوین با شوک ناشی از معرفی کوین وارش بهعنوان رئیس بعدی فدرالرزرو شدت گرفت. پس از اعلام این خبر توسط دونالد ترامپ، موج فروش سرعت بیشتری پیدا کرد و فشار سنگینی بر داراییهای پرریسک اهرمی وارد شد؛ چراکه وارش همواره طرفدار سیاستهای سختگیرانهتر در حوزه نقدینگی و عرضه پول بوده است. کاهش نقدینگی معمولا به معنای ورود سرمایه کمتر به بازار داراییهای دیجیتال است. در همین حال، بازارها با شوکهای ژئوپلیتیک ناشی از تهدیدهای آمریکا علیه ایران نیز مواجه شدند و این تنش فضای بازار را بیش از پیش ملتهب کرد.
احتمال عملکرد بهتر در فوریه
با وجود این تحولات، کارشناسان بازار نسبت به وضعیت فعلی رمزارزها نگرانی جدی ندارند. آنها معتقدند افت اخیر بیشتر شبیه یک اصلاح طبیعی است و نه نشانهای از مشکل ساختاری در بازار. به باور تحلیلگران، این نوع ریزشهای ناگهانی معمولا زمانی رخ میدهد که بازار نیاز دارد موقعیتهای پرریسک را تخلیه کند و فضای معاملاتی را به تعادل برگرداند.
در همین راستا بسیاری تاکید میکنند که سقوط اخیر رمزارزها با وجود شدت آن، در مقیاس بلندمدت تنها یک نوسان کوچک در دل چرخههای بزرگتر بازار است. نشریه The Kobeissi Letter یادآور میشود که تقریبا همه ریزشهای بزرگ رمزارزها در ابتدا شبیه یک بحران تمامعیار بهنظر میرسند، اما در ادامه به بخشی از روند طبیعی بازار تبدیل میشوند. این نشریه با اشاره به نمونههایی مانند سقوط Mt. Gox در سال ۲۰۱۴، ترکیدن حباب ICOها، ریزش در دوران کرونا و فروپاشی FTX در ۲۰۲۲ توضیح میدهد که افت اخیر نیز ادامه همان الگوی تکرارشونده است. به عبارتی این ریزشها پایان کار بازار نیستند، بلکه بخشی از چرخه طبیعی آن محسوب میشوند. در تمام این دورهها، بازار پس از یک دوره رشد سریع وارد مرحلهای میشود که طی آن موقعیتهای پرریسک بسته میشوند، انتظارات معاملهگران واقعبینانهتر میشود و ریسکهای انباشتهشده از سیستم خارج میگردد. این فرآیند در نهایت به بازگشت تعادل کمک میکند و زمینه را برای مرحله بعدی رشد فراهم میسازد.
در سوی دیگر، CryptoRus با نگاهی کوتاهمدتتر به تغییرات مومنتوم اشاره میکند. او میگوید هر زمان بیتکوین ژانویه ضعیفی داشته، معمولا در فوریه عملکرد بهتری ثبت کرده است. از نظر او، فروشهای ابتدای سال معمولا باعث میشود موقعیتهای پرریسک تخلیه شوند و بازار از فشار اهرمهای انباشتهشده رها شود. این تحلیلگر توضیح میدهد که افت اخیر بازار سه نشانه مهم را همزمان فعال کرده است: اهرمها از بین رفتهاند، احساسات معاملهگران به نقطه تسلیم رسیده و موقعیتهای سفتهبازانه عملا بازتنظیم شدهاند. به باور او، همین سه عامل نشان میدهد فشار فروش تا حد زیادی تخلیه شده و حتی اگر قیمتها فورا بازنگردند، شرایط برای بهبود تدریجی بازار فراهم شده است.
