شماره روزنامه ۶۴۹۶
|

پرواز ۵هزار دلاری طلا؛ رکوردهای بازارهای داخلی به‌روز شد

اوج‌گیری کم‌سابقه قیمت طلا در ابتدای سال۲۰۲۶، بازتابی روشن از تشدید نااطمینانی در اقتصاد و سیاست جهانی است. عبور بهای هر اونس طلا از مرز ۵۱۰۰دلار، نتیجه همزمان چند عامل کلیدی است: افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک، سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی دولت آمریکا، تضعیف استقلال فدرال‌رزرو و افت محسوس ارزش دلار.…

رشد سالانه قیمت خوراکی‌ها به ۹۰درصد رسید

نرخ تورم نقطه به نقطه در دی‌ماه به ۶۰درصد رسید که بر اساس آرشیو داده‌های مرکز آمار ایران، بی‌‌سابقه است. همچنین نرخ تورم گروه خوراکی و آشامیدنی‌ها نیز در دی‌ماه به ۹۰درصد رسید که این رقم نیز رکورد جدیدی به حساب می‌آید. بخشی از این افزایش به‌دلیل حذف ارز ترجیحی است. به‌طور کلی، تورم در اقتصاد ایران…

اخبار آرشیو روزنامه

    دوشنبه، ۰۱ دی ۱۴۰۴
  • صندوق‌های بازنشستگی در معرض تهدید هستند؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۷

    زیان‌دیدگان قانون «زیان‌آور»

    قانون بازنشستگی زودتر از موعد در مشاغل «سخت و زیان‌آور»، با هدف حمایت از افراد آسیب‌دیده در محیط‌ کار تدوین شده است. با این حال، علاوه بر افراد مشمول، عده‌ای سودجو نیز، از مزایای این قانون بهره‌مند می‌شوند. از طرفی امروزه برخی مشاغل به‌دلیل پیشرفت تکنولوژی دیگر زیان‌آور محسوب نمی‌شوند. مسائلی از این دست، به ضرر کارگرانی تمام می‌شود که در مشاغل سخت فعالیت دارند و همچنین از طریق فشار بر صندوق‌های بازنشستگی، آینده سایر کارگران را نیز تهدید می‌کند.
  • عضو کمیسیون صنایع و معادن، دوئل دولت و مجلس را تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۷

    استیضاح یا ترمیم کابینه؟

    درحالی‌‌که فشار گرانی بر معیشت خانوارها به اوج رسیده، دولت و مجلس وارد یک طناب‌کشی سیاسی بر سر ترمیم کابینه شده‌اند؛ بهارستان با طرح استیضاح ۸وزیر، دولت را به اصلاح تیم اقتصادی فراخوانده و می‌گوید اولویت با ترمیم است؛ چراکه راه کم‌هزینه‌تری است، اما اگر اصلاحی در کار نباشد، استیضاح‌ها کلید می‌خورد. در واکنش به این رویکرد، دولت می‌گوید در هماهنگی با سران قوا برای توجه به معیشت قرار دارد.
  • طولانی‌ترین شب سال چگونه گذشت؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۷

    گران‌ترین یلدای ایرانی‌ها

    دنیای‌اقتصاد: یلدای ۱۴۰۴ هم رفت. همه به نوعی بلندترین شب سال را سپری کردند. خیلی‌ها در کنار خانواده و برخی در حین خدمت و وظیفه شغلی، یلدا را تجربه کردند. سفره‌های رنگین یلدا، بزرگ و کوچک، پر و خالی، متنوع و ساده، بهانه‌ای شدند تا ایرانیان این رسم کهن و باستانی را به جا آورند. اگرچه طی چند روز گذشته نوسانات بازار در حوزه میوه و خشکبار و انواع خوراکی‌ها باعث شد بازار شب یلدا متفاوت‌تر از سال‌ها گذشته باشد؛ تفاوتی که به نحوی بر حجم و گستره مراسم باستانی شب یلدا در کشور بی‌تاثیر نبود.
  • شاخص بورس تهران در سه‌ماه سوم سال ۵۳درصد افزایش یافت؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۷

    پاییز بورس بهاری شد

    بازارهای مالی در فصل پاییز، تحت‌تاثیر افزایش انتظارات تورمی، شاهد رکوردشکنی‌های متوالی بودند. شاخص کل بورس در سومین فصل سال با اتکا به رشد نرخ دلار و بهبود چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها، بازدهی بیش از ۵۳درصد را ثبت کرد و در صدر جدول بازدهی بازارهای دارایی در این دوره قرار گرفت. با این‌حال، در افق‌های زمانی ۹ماهه و سالانه، همچنان طلای ۱۸عیار پیشتاز بازارهاست. بررسی‌ها نشان می‌دهد تحولات سیاسی و اقتصادی از ابتدای سال، طلای ۱۸عیار را با بازدهی ۶۷درصدی در ۹ماه گذشته به صدرنشین بازارها تبدیل کرده است. پس از آن، بازارهای سکه و سهام در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در بازه ۱۲ماهه نیز طلای ۱۸عیار با ثبت بازدهی ۱۷۶درصدی، مجددا جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. بورس در این دوره زمانی، پس از انواع سکه و دلار، در رتبه ششم بازارهای پربازده یک‌سال اخیر قرار دارد. با این آمارها به نظر می‌رسد که سرمایه‌گذاران در فصل پایانی برای سرمایه‌گذاری در بازار طلا یا بورس مردد باشند.
    یکشنبه، ۳۰ آذر ۱۴۰۴
  • چرا از ۱۵۰۰ دوربین رهگیری تخلفات در پایتخت فقط ۵۰ دستگاه فعال‏‏‏‌ هستند؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    کنترل ترافیک با دوربین‌های کور

    فقط ۳ دوربین از هر ۱۰۰ دوربین ترافیکی در خیابان‌های تهران، فعال یا روشن است؛ به‌طوری‌که ۱۴۵۰ فقره از دوربین‌ها به‌خاطر آنچه «نبود تجهیزات به‌روزرسانی» عنوان می‌شود، قادر به رهگیری تخلفات نیستند. این عدم کارآیی، عدم کنترل هوشمند جریان تردد خودروها و موتورسیکلت‌ها در خیابان‌، باعث «عبورامن» از مقررات راهنمایی و رانندگی شده؛ رخدادی که هرج‌ومرج ترافیکی روزانه و رکوردهای حوادث مرگبار را به‌دنبال داشته است. تهران یک تجربه موفق در «کنترل هوشمند ترافیک» در دهه ۸۰ دارد.
  • اعمال عوارض تجاری با چه هدفی صورت می‌گیرد؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    قفل دولتی بر صادرات معدنی‌

    بازار جهانی مواد معدنی به‌دلیل کاربردهای متنوع این محصولات در تولید «انرژی پاک» بیش از همیشه رونق گرفته است. با این حال، تغییرات مکرر قوانین و مقررات در ایران باعث قفل شدن صادرات محصولات معدنی شده است. در شرایطی که کمبود ارز به یک مشکل جدی در اقتصاد تبدیل شده، دولت با اعمال مالیات و عوارض بر صادرات مواد معدنی، رقابت‌پذیری محصولات ایرانی در بازارهای جهانی را کاهش داده است. در ابتدا تنها کالاهای «خام» مشمول عوارض صادراتی شده بودند تا از این طریق زنجیره تولیدات معدنی تقویت شود. با اضافه شدن محصولات «نیمه‌خام» به لیست کالاهای مشمول و تفسیر قانونی موسع از این عبارت، در نهایت بخش قابل‌توجهی از زنجیره مکلف به پرداخت این عوارض شدند. کارشناسان معتقدند سیاستی که قرار بود تولید در پایین‌دست زنجیره را تقویت کند، به ابزاری برای درآمدزایی دولت تبدیل شده است و سیاستگذاران با توجه به میزان ناترازی بودجه، نرخ عوارض را تعدیل می‌کنند؛ روندی که ادامه آن می‌تواند به کمرنگ‌تر شدن نقش ایران در بازارهای جهانی منجر شود.
  • اولویت دولت؛ پیوند بازار سرمایه با تولید واقعی؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    زنگ بورس در دست معاون اول

    مراسم نواختن زنگ معاملات بورس تهران در روز شنبه ۲۹ آذر سال ۱۴۰۴ برای نخستین‌بار، با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهوری، سیدعلی مدنی‌زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، حجت‌اله صیدی رئیس سازمان بورس و اوراق‌بهادار و محمود گودرزی مدیرعامل شرکت بورس تهران برگزار شد. در این مراسم بر ضرورت تقویت اعتماد عمومی، شفافیت و هدایت سرمایه‌های خرد و راکد به سمت تولید تاکید شد و همچنین مسوولان بازار سرمایه از اصلاحات ساختاری و ابزارهای جدید بازار سرمایه خبر دادند.
  • گسل قیمتی، لاتاری را جذاب کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۶

    لشکر ۱۰ میلیونی خرید خودرو

    بازار خودرو بار دیگر با بازگشت تقاضای ‌میلیونی، وارد فاز پرریسک شده است. لشکرکشی بیش از ۱۰‌میلیون نفر برای ثبت‌نام در جدیدترین طرح فروش ایران‌خودرو نشان می‌دهد لاتاری‌ خودرویی دوباره به کانون جذب تقاضای سرمایه‌ای و البته مصرفی تبدیل شده است. شکاف دوباره قیمت کارخانه و بازار به‌رغم دوبار افزایش قیمت کارخانه، حذف شرط حساب وکالتی و عقب‌نشینی از محدودیت‌های گذشته، باعث هجوم متقاضیان شده‌است.
    شنبه، ۲۹ آذر ۱۴۰۴
  • معاون ارزی بانک مرکزی: ۲۷میلیارد دلار به کشور بازنگشت"

    روزنامه شماره ۶۴۶۵

    نقشه فرار ارزهای صادراتی

    براساس گفته‌های معاون ارزی بانک مرکزی، از ابتدای سال گذشته تاکنون ۲۷‌میلیارد دلار ارز صادراتی به کشور بازنگشته است. در سال‌های اخیر سیاست‌های دستوری در بازار ارز، نرخ‌های چندگانه و تغییرات مکرر دستورالعمل‌ها، موجب کاهش انگیزه صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات شده، عرضه ارز را محدود و صف تقاضای آن را طولانی کرده است. کارشناسان معتقدند که تعدد نهادهای تصمیم‌گیر ارزی و ناهماهنگی میان آنها، موجب سردرگمی فعالان اقتصادی و افزایش هزینه‌های مبادله شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که تثبیت قیمت‌ها و مداخله مستقیم سیاستگذار، نه تنها کارآیی بازار را کاهش داده، بلکه انگیزه برای دور زدن مقررات را تقویت کرده است. به گفته فعالان اقتصادی، حذف سیاست‌های دستوری، کاهش شکاف‌های ارزی و افزایش شفافیت معاملات می‌تواند مسیر بازگشت ارز را هموار و کسری عرضه و فشار تقاضا را تعدیل کند. تجربه جهانی نشان می‌دهد که سیاست‌های حمایتی نمی‌تواند با سیاست تثبیت ارزی سازگار باشد، بلکه تنها موجب ایجاد بازار چند نرخی می‌شود.
  • تولیدکنندگان کرکره‌ها را پایین می‌کشند؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۵

    رکود بزرگ در صنایع کوچک

    بنگاه‌های کوچک ستون فقرات بخش صنعت ایران محسوب می‌شوند و سهم قابل‌توجهی از اشتغال کشور را به خود اختصاص داده‌اند. با این حال، واحدهای کوچک امکانات کمتری برای مقابله با ناترازی و تامین سرمایه مورد نیاز برای تولید در اختیار دارند. بسیاری از این بنگاه‌ها مجبور شده‌اند تنها با نیمی از ظرفیت تولید فعالیت کنند. تحلیلگران بر این باورند که ادامه وضعیت موجود، موجی از بیکاری را در شهرک‌های صنعتی ایجاد می‌کند.
  • بارش برف در آخرین روزهای پاییز؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۵

    «نصف‌جهان» سفیدپوش شد

    باران و برف چند روزی است مردم استان‌های جنوبی کشور را غافلگیر کرده است. اگر تا همین چند سال پیش استان‌های شمالی کشور در صدر جدول پربارش‌ها قرار می‌گرفتند و هوای بارانی‌شان را به رخ شهرهای جنوبی می‌کشیدند، حالا رتبه پربارش‌ترین نقطه کشور سهم جزیره خارک با ثبت ۱۳۷.۹میلی‌متر بارندگی در شبانه‌روز گذشته شده است.
  • با وجود انبوه ابزارهای تنظیم‌گری، بازار خودرو همچنان ملتهب است؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۵

    ۷ ابزار عقیم قیمت‌گذاری

    با وجود به‌کارگیری همزمان هفت ابزار تنظیم‌گری، بازار خودرو هنوز نتوانسته است از وضعیت بی‌ثباتی خارج شود. قیمت‌گذاری دستوری، محدودیت‌های وارداتی، برنامه‌های تکلیفی تولید و مداخلات مقطعی در فروش، قرار بود نقش ضربه‌گیر را در دوره‌های التهاب ایفا کنند؛ اما در عمل نه‌تنها مانع جهش قیمت‌ها نشده‌اند، بلکه به تعمیق شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد و رکوردشکنی رانت انجامیده‌اند.
    پنجشنبه، ۲۷ آذر ۱۴۰۴
  • حمایت، مولد انحصار است؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۴

    پیچیدگی تعرفه‌ای در تجارت خارجی

    سیاست ممنوعیت واردات برخی کالاها به کشور، به بهانه حمایت از تولید داخلی اعمال می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این روش در بلندمدت‌، باعث کاهش بهر‌ه‌وری بنگاه‌ها، تضعیف رقابت‌پذیری «ساخت ایران» در بازارهای جهانی، تقویت انحصار و افزایش میزان قاچاق کالا به کشور شده است. کارشناسان معتقدند ایجاد مکانیسم اعمال تعرفه بر واردات کالاهای خارجی در محدوده زمانی مشخص، روش موثرتری است. این سیاست نه تنها می‌تواند فرصت افزایش توان تولید را برای صنایع ایجاد کند، بلکه باعث افزایش درآمد دولت نیز خواهد شد.
  •  دولت ترامپ فرمان خفگی نفتی کاراکاس را صادر کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۴

    محاصره دریایی کامل ونزوئلا

    دونالد ترامپ با صدور فرمان «محاصره کامل تمام نفتکش‌های تحریم‌شده»، حلقه تحریم‌های ونزوئلا را به طناب دار تبدیل کرد. ترامپ با اعزام «بزرگ‌ترین ناوگان دریایی تاریخ» در منطقه، قصد دارد شاهرگ صادراتی کاراکاس را قطع کند؛ فرمانی که برخی آن را تیر خلاص بر پیکر نیمه‌جان این کشور می‌دانند. تصمیمی که از دید برخی منتقدان، نقض حقوق بین‌الملل و مصداق بارز اقدام جنگی است. نکته جالب آنکه در عمل فقط شرکت آمریکایی شورون از این تحریم‌ها مستثنی است.
  • عراقچی و لاوروف بر تسریع اجرای معاهده مشارکت راهبردی تاکید کردند؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۴

    تهران و مسکو در فاز جدید دیپلماسی

    وزیر امور خارجه ایران که به مسکو سفر کرده است، روز گذشته با همتای روس خود دیدار و رایزنی کرد. طی این دیدار برای اولین‌بار، یک برنامه مشورتی بین وزارتخانه‌های امور خارجه روسیه و ایران برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ امضا شد که بخشی از معاهده مشارکت راهبردی بین دو کشور به شمار می‌رود. تجارت، حمل‌ونقل، ترانزیت و تبادل نظر درخصوص موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی بخشی از چارچوب سفر عراقچی به مسکو و پیش از آن به بلاروس را تشکیل می‌دهد.
  • موتورهای اقتصادی و سیاسی جهش ۲۰۲۵

    روزنامه شماره ۶۴۶۴

    فلزات رنگین چگونه درخشیدند؟

    سال ۲۰۲۵ برای فلزات از نظر بازدهی و رشد قیمت‌ها، به یک‌سال شگفت انگیز تبدیل شده‌است. در این سال، مجموعه‌ای از تحولات گسترده در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی، تجاری و ژئوپلیتیک در سراسر جهان رخ داد و ماحصل این عوامل قیمت فلزات رنگین را با افزایش روبه‌رو کرد. در ماه‌های اخیر، افزایش تقاضای صنعتی، گسترش انرژی‌های نو، سیاست‌های پولی انبساطی در اقتصادهای پیشرفته، تنش‌های اقتصادی و ژئوپلیتیک و حرکت جریان سرمایه به سمت دارایی‌های امن باعث جهش چشم‌گیر ارزش فلزات در بازار جهانی شد. علاوه بر این، کندی سرعت رشد عرضه معدنی‌ها و بازیافت فلزات، در کنار افزایش تصاعدی تقاضا، باعث ایجاد کسری در انبار شده و همین امر فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد کرده‌است. در سال‌ جاری میلادی از بین فلزات، نقره، پلاتین و پالادیوم به ترتیب بیشترین رشدقیمت را به ثبت رساندند که این افزایش در یک دهه اخیر کم سابقه بوده است. با توجه به رشد تقاضا برای فلزات، کارشناسان انتظار تداوم رشد قیمت‌ها را در سال ۲۰۲۶ دارند.
    چهارشنبه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴
  • ممنوعیت کشت خشخاش چه پیامدی برای بخش بهداشت و درمان ایجاد می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۳

    ناترازی تریاک در صنعت دارو

    مورفین یکی از نهاده‌های حیاتی در صنعت دارو محسوب می‌شود. کمبود این ماده در تولید طیف متنوعی از داروهای آرام‌بخش و مُسکن‌ها اختلال ایجاد می‌کند. با توجه به ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان و همچنین کاهش کشفیات تریاک، شرکت‌های دارویی برای تامین این نهاده، با مشکلات جدی مواجه شده‌اند. همچنین قیمت این کالا به‌دلیل مشکلات مذکور افزایش قابل‌توجهی داشته است. مقامات سازمان غذا و دارو معتقدند راهکار رفع ناترازی موجود و تامین نیاز شرکت‌های دارویی، کشت محدود خشخاش در کشور زیر نظر نهادهای نظارتی است.
  • رهبران اروپایی از تغییر رویکرد ترامپ استقبال کردند

    روزنامه شماره ۶۴۶۳

    معامله بزرگ با تضمین «ناتویی»؟

    درحالی‌که مذاکره‌کنندگان آمریکایی و اروپایی از پیشرفت در گفت‌وگوهای روز دوشنبه (۲۴ آذر) برای پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین خبر دادند، ایالات متحده در پیشنهادی بی‌سابقه اعلام آمادگی کرد که تضمین‌های امنیتی مشابه ناتو را برای کی‌یف فراهم می‌کند؛ هرچند توافق نهایی بر سر واگذاری اراضی همچنان در‌هاله‌ای از ابهام باقی مانده است. به گفته مقامات آمریکایی، فرستادگان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این پیشنهاد را در دیدار با ولودیمیر زلنسکی در برلین مطرح کردند، اما هشدار دادند که این فرصت «برای همیشه روی میز نخواهد بود».
  • پس‌از ۲۲ سال انجام شد

    روزنامه شماره ۶۴۶۳

    پایان حجم مبنا در بورس

    پس از گذشت بیش از دو دهه نقد و بحث، یکی از قدیمی‌ترین موانع معاملاتی بازار سرمایه ایران کنار گذاشته شد. هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار روز گذشته با تصویب حذف حجم مبنا، به محدودیتی ۲۲ساله پایان داد؛ تصمیمی که از ابتدای دی‌ماه ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد و بر اساس آن، حجم مبنای تمامی نمادهای پذیرفته‌شده در بورس تهران و فرابورس ایران برابر یک سهم تعیین می‌شود؛ هرچند برخی کارشناسان، معتقد بودند که حذف حجم مبنا باید تدریجی انجام بگیرد. همزمان با این اقدام، مقررات گره معاملاتی نیز از ساختار معاملات حذف خواهد شد؛ اقدامی که می‌تواند تحرک بازار را افزایش دهد و مسیر کشف قیمت سهام را کوتاه‌تر کند. حجم مبنا طی سال‌های گذشته با هدف مهار نوسانات قیمتی طراحی شده بود، اما در عمل به کاهش نقدشوندگی، شکل‌گیری صف‌های فرسایشی و قفل‌ معاملات نمادها انجامید. با این حال، تداوم اثرات مثبت این تصمیم، در گرو تقویت نظارت هوشمند، ممانعت از دستکاری قیمت‌ها، شفافیت اطلاعاتی و بهبود متغیرهای کلان اقتصادی خواهد بود.
  • بازگشت ارز صادراتی تسریع می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۳

    عمق ارزی تالارهای تجاری

    بررسی آمارهای ارزی نشان می‌دهد سهم معاملات تالار دوم مرکز مبادله ایران حدود ۲۰ تا ۳۰درصد از کل معاملات ارزی بوده و متوسط نرخ این بازار به ۱۰۳هزار تومان رسیده است. اخیرا بانک مرکزی در جلسه‌ای مشترک با وزارتخانه‌های صمت و بهداشت تصمیماتی را برای نحوه تامین و تخصیص ارز و تعمیق تالار دوم اتخاذ کرده‌اند. کارشناسان معتقدند افزایش عمق این بازار و حذف نرخ‌های چندگانه می‌تواند با تقویت عرضه ارز، شکاف میان بازار رسمی و آزاد را کاهش دهد و ثبات ارزی را تقویت کند.
    سه‌شنبه، ۲۵ آذر ۱۴۰۴
  • دومینوی چرخش به راست در آمریکای جنوبی ادامه دارد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۲

    شیلی روی موج ترامپیسم

    خوزه آنتونیو کاست، نامزد راست افراطی، در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی پیروز شد و به‌عنوان سی‌وهشتمین رئیس‌جمهور این کشور، قدرت را از چپ‌ها تحویل خواهد گرفت (حدود ۱۱ مارس برابر با ۲۰ اسفندماه). نتایج شمارش آرا در روز یکشنبه (۲۳آذر) نشان می‌دهد که کاست با کسب ۵۸درصد آرا، رقیب خود «جانت خارا»، وزیر کار سابق و سیاستمدار حزب کمونیست که نمایندگی ائتلاف حاکم را بر عهده داشت، شکست داد. این پیروزی قاطع، نشانی واضح از چرخش چشم‌گیر شیلی به سمت راست و پایان دادن به دولت ائتلافی چپ‌گراست که در سال‌های اخیر با کاهش محبوبیت مواجه شده بود. جانت خارا و ائتلاف او، «اتحاد برای شیلی»، بلافاصله پس از بسته شدن مراکز رای‌گیری شکست را پذیرفتند. خارا در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «دموکراسی بلند و رسا سخن گفته است. من همین الان با رئیس‌جمهور منتخب [کاست] صحبت کردم تا برای خیر و صلاح شیلی برای او آرزوی موفقیت کنم.»
  • در گفت‌وگو با ۵ صاحب‌نظر بررسی شد؛ چگونه یارانه انرژی، اقتصاد را بلعید؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۲

    داستان تراژیک ناترازی

    ناترازی انرژی یک شبه ایجاد نشده؛ برای بازخوانی این پرونده لازم است تحولات انتهای دهه ۸۰ شمسی، جایی که طرح هدفمندسازی یارانه‌ها کلید خورد، بررسی شود. اجرای نادرست این پروژه به عنوان محصول مشترک دولت و مجلس وقت، فرصت طلایی اصلاح ساختار انرژی کشور را هدر داد. رویکردی که با افزایش همزمان مصرف خانگی و افت بهره‌وری در صنعت، مشکل قابل حل را به بحران پیچیده تبدیل کرد. ۵ صاحب‌نظر در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» حکمرانی انرژی در دو دهه گذشته را آسیب‌شناسی کردند.
  • شکاف قیمت «نمایندگی» و «بازار» در سه دسته خودروی سواری سنجش شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۲

    اوج رانت در قیمت خودرو

     بازار خودرو شاهد اوج‌گیری توزیع رانت و تعمیق شکاف قیمتی است. هرچند این بازار در سال ۱۴۰۰ نیز تجربه ثبت شکاف عمیق قیمتی میان کارخانه و بازار را پشت سر گذاشته بود، اما تداوم خطای سیاستگذاری و اصلاح‌نشدن سازوکارهای معیوب، بار دیگر توزیع رانت را به قله‌ای تازه رسانده است. شکاف قیمت در دسته خودروهای داخلی، میانگین ۳۹درصد است. آنچه هم اکنون رخ داده است، حاصل تنها یک شوک مقطعی نیست، بلکه نتیجه انباشت خطای استراتژیک و تصمیمات پرنوسان سیاستگذاران در سال‌های اخیر است. سیاست‌هایی که خودرو را به کالایی سرمایه‌ای تبدیل کرد و حالا این بازار محل لاتاری کم‌ریسک شده‌است. این تغییر کارکرد، موتور اصلی التهاب و بی‌ثباتی بازار است. به این ترتیب تا زمانی که اصلاح همزمان قیمت‌گذاری، افزایش واقعی عرضه، مهار تورم و ثبات ارزی در دستور کار قرار نگیرد، شکاف میان کارخانه و بازار عمیق‌تر خواهد شد و خودرو همچنان یکی از کم‌ریسک‌ترین بازارهای سفته‌بازی باقی می‌ماند؛ وضعیتی که هزینه نهایی آن را مصرف‌کننده واقعی و اقتصاد ملی پرداخت می‌کند.
  • سریال رکوردشکنی دلار و سکه ادامه دارد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۲

    خروج از طلا، ورود به بورس

    بورس تهران در سومین روز معاملاتی هفته، همزمان با تداوم رکوردشکنی دلار و طلا، بار دیگر به مقصد تازه جریان نقدینگی تبدیل شد. عبور شاخص کل از مرز ۳.۷میلیون واحد و تثبیت شاخص هموزن بالای یک‌ میلیون واحد نشان داد صعود بازار سهام این‌بار محدود به نمادهای بزرگ نیست. خروج معنادار پول حقیقی از صندوق‌های طلا و ورود آن به سهام، سیگنالی روشن از تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاران را مخابره کرد.
    دوشنبه، ۲۴ آذر ۱۴۰۴
  • سخنرانان مراسم بیست‌وسومین سالگرد انتشار روزنامه «دنیای‌اقتصاد» بر نقش نهادسازی این رسانه تاکید کردند

    روزنامه شماره ۶۴۶۱

    اصولی برای همه فصول

    روز گذشته مراسم بیست‌وسومین سالگرد تاسیس «دنیای‌اقتصاد» با حضور جمعی از اقتصاددانان، فعالان اقتصادی، چهره‌های سیاسی، دیپلمات‌ها و پیشکسوتان روزنامه‌نگاری و خبرنگاران برگزار شد. مراسمی که فراتر از یک بزرگداشت، به بستری برای تامل درباره نقش رسانه در آموزش اقتصادی، روایت‌گری آینده و مسوولیت اجتماعی تبدیل شد.
  • بنگاه‌های تولیدی از سرمایه انسانی خالی می‌شود؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۱

    کوچ نیروی کار از صنعت

    کمبود نیروی کار به یک بحران در بخش صنعت تبدیل شده است. بنگاه‌ها به‌دلیل تورم مزمن، با مشکل تقاضای موثر مواجه هستند و کمبود انرژی، هزینه‌‌های عملیاتی را به شدت افزایش داده است. با کاهش درآمد، صاحبان بنگاه‌ها نمی‌توانند حقوق مناسبی پرداخت کنند. از سوی دیگر ادامه کار با دستمزد فعلی به‌صرفه نیست و کارگران ترجیح می‌دهند در بخش خدمات به فعالیت ادامه دهند. نتیجه این روند خالی شدن کارخانه‌ها از نیروی کار است؛ مساله‌ای که می‌تواند باعث خاموش شدن چراغ صنعت ایران در سال‌های آینده شود. 
  • روند ورود و خروج پول حقیقی در سه رالی اخیر بازار سهام بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۱

    حقیقی‌های محتاط در بورس تهران

    ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، سهامداران حقیقی را بیش از پیش محتاط کرده است. بررسی‌ها از‌ سه دوره صعودی اخیر بورس تهران نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران حقیقی در اکثر موارد با دید سفته‌بازی و بهره گیری از نوسانات کوتاه‌مدت وارد بازار شده‌اند و با هر تکانه منفی کوچک از میدان معاملات می‌گریزند. بازگشت اعتماد به بازار سرمایه نیازمند ثبات و پیش‌بینی پذیری در قواعد حاکم بر بورس تهران از سوی سیاستگذار است.
    یکشنبه، ۲۳ آذر ۱۴۰۴
  • «دنیای اقتصاد» در بیست و سومین سالگرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۰

    یک رسانه از ۲۵ زاویه

  • اصلاحات تدریجی برای عبور از دلار ۴ نرخی آغاز شده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۶۰

    اسباب‌کشی ارزی به تالار دوم

    مجموعه شواهد و تصمیمات اخیر سیاستگذار ارزی نشان می‌دهد که عزم جدی‌تری برای تعمیق معاملات «تالار دوم» در مرکز مبادله ارز و طلا شکل گرفته است؛ مسیری که می‌تواند مقدمه‌ای برای اصلاح تدریجی نظام چندنرخی ارز و حرکت به سمت همگرایی نرخ‌ها باشد. در شرایطی که اقتصاد ایران حداقل با چهار نرخ رسمی و غیررسمی ارز فعالیت می‌کند و این وضعیت بارها از سوی کارشناسان «فاقد منطق علمی» و تورم‌زا توصیف شده، تمرکز بر تالار دوم به‌عنوان یک بازار میانی، بیش از گذشته در کانون توجه سیاستگذاری قرار گرفته است. نخستین شاهد این رویکرد، تصمیم اخیر برای هدایت بیش از ۳۳۰۰کد تعرفه‌ای وارداتی به تالار دوم است. بر اساس این تصمیم، ثبت‌سفارش این گروه گسترده از کالاها تنها با تامین ارز از مسیر تالار دوم و با نرخ توافقی امکان‌پذیر خواهد بود؛ اقدامی که به‌طور معناداری حجم تقاضا و عمق معاملات این تالار را افزایش می‌دهد. دومین نشانه، حذف ارز ترجیحی برنج و الزام واردکنندگان به قیمت‌گذاری و عرضه این کالای پرمصرف بر مبنای نرخ تالار دوم است؛ تصمیمی که نشان می‌دهد سیاستگذار حتی برای کالاهای اساسی نیز در حال انتقال تدریجی مرجع ارزی به این بازار است. سومین شاهد، اعلام پذیرش ارز سرمایه‌گذاران خارجی در تالار دوم است؛ اقدامی که با هدف افزایش عرضه ارز و تسهیل ورود سرمایه انجام می‌شود. حرکت به سمت همگرایی ارزی، پس از اظهارات وزیر اقتصاد رخ داده است؛ جایی که او صراحتا از معایب نظام چهار‌نرخی ارز سخن گفته و بر ضرورت اصلاح تدریجی، به‌جای شوک‌درمانی، تاکید کرده است. تعمیق تالار دوم بدون اعمال سقف‌گذاری‌های دستوری می‌تواند در راستای همین راهبرد ارزیابی شود. رئیس‌کل بانک مرکزی نیز با اشاره به فاصله نرخ تالار دوم و بازار آزاد، این تالار را بستری برای کشف نرخ تعادلی و کاهش رانت و عدم‌قطعیت معرفی کرده است. تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلا، بازاری مبتنی بر معاملات توافقی است که هدف آن ایجاد تعادل میان انگیزه صادرکنندگان برای عرضه ارز و امکان تامین پایدار نیاز ارزی واردکنندگان است.
  • تولیدکنندگان برای تامین خوراک دام همچنان با مشکلات جدی مواجه هستند؛

    روزنامه شماره ۶۴۶۰

    کلکسیون رانت در بازار نهاده

    واردات نهاده به یک پروسه بسیار پیچیده تبدیل شده است؛ فرآیندی که در آن برخی افراد با ایجاد انحصار، علاوه بر دستیابی به درآمدهای نجومی، به قیمت‌گذار در بازار تبدیل شده‌اند. قدرت این گروه اندک تا این حد است که با وجود تاکید مداوم مقامات عالی کشور مبنی بر لزوم تامین پایدار خوراک دام و طیور، در هفته‌های اخیر همچنان اختلال جدی در روند واردات مشاهده می‌شود. با این حال متهم اصلی این مشکلات نه افراد سودجو، بلکه ساختار نهادی ایجادکننده فساد است. استفاده از اختلاف نرخ ارز ترجیحی با نرخ بازار آزاد و همچنین اولویت‌‌بخشی به شرکت‌های خاص برای تخصیص ارز از طریق امضاهای طلایی، بستر را برای ویژه‌خواری فراهم کرده است. در این بین بازنده این کلکسیون رانت، تولیدکنندگان واقعی و مردم به‌عنوان مصرف‌کنندگان نهایی هستند که این سازوکار در ابتدا به بهانه حمایت از آنها طراحی شده بود.