جنگ جهانی

بخش زیادی از تاریخ در سه قرن گذشته از تعامل میان قدرت‌های بزرگ برمی‌خیزد. رقابت و اختلاف‌نظر اغلب منجر به درگیری شده، گاهی به مقیاس و با هزینه‌ای که همه‌چیز را نابود می‌کرد. طی قرن بیستم این رقابت و اختلاف‌نظر بی‌تردید یک مساله بود که مشخصه‌اش دو جنگ جهانی و جنگ سرد بود که عمدتا به‌دلیل تاثیر ثبات بخش تسلیحات هسته‌ای «سرد» باقی مانده بود. طی ۲۵ سال گذشته درگیری مستقیم میان یک یا چند قدرت بزرگ در روابط بین‌المللی به‌وجود نیامده است. به هر حال، هیچ رابطه‌ای مهم‌تر از رابطه آمریکا (به‌عنوان قدرت…

۲۵ مه ۱۸۸۹ ایگور سیکورسکی طراح هواپیما و عامل اصلی توسعه و تکامل بالگردها، در کی‌یف اوکراین زاده شد. «ایگور ایوانوویچ سیکورسکی» طراح هوانوردها و یک آمریکایی روسی‌تبار بود که در کی‌یف اوکراین که آن هنگام به امپراتوری روسیه تعلق داشت، به دنیا آمد.او نخستین هواپیمای با بال ثابت دنیا را طراحی کرده و به پرواز درآورد و همچنین عامل اصلی توسعه و تکامل بالگرد (هلی‌کوپتر) و تولید انبوه آن شد. او همچنین موسس شرکت هوانوردی سیکورسکی بود که یکی از اصلی‌ترین تولیدکننده‌های بالگرد در دنیا به‌شمار می‌رود.

انتخاب: بریتانیا یکی از طرفین مهم در جنگ جهانی بود و کشته و زخمی های بی شماری نیز در دوران جنگ های جهانی در محورهای مقاومت بریتانیا ثبت شده است. این کشور در طول جنگ جهانی یک اشتباه عجیب نیز داشت که شاید کمتر به آن اشاره شده باشد.

در ۱۶ ماه مه ۱۹۱۶ (برخی از منابع روز ۱۱ ماه مه را ثبت کرده‌اند) دیپلمات انگلیسی مارک سایکس و همتای فرانسوی‌اش فرانسوا ژرژ پیکو، قرارداد تقسیم امپراتوری عثمانی را که شکستش در جنگ جهانی اول محتوم به‌نظر می‌رسید، امضا کردند.

دنیای اقتصاد: فیلم سینمایی «باغ وحش» به کارگردانی کالین مک ایوور، فردا جمعه از شبکه دو سیما پخش می‌شود. این فیلم با بازی تابی جونز، ایان مک الهینی و پنه لوپه ولیلتون برداشتی واقعی از ماجرای پسربچه‎ای به نام تام هال است که در گیر و دار جنگ جهانی در سال ۱۹۴۱ در شهر کوچک بلفاست زندگی می‌کند و پدرش دامپزشک باغ‎وحش است.

آلمان و ژاپن در دهه ۳۰ اهدافی را دنبال کردند که نمی‌توانست در چارچوب نظم بین‌المللی موجود محقق شود. هر دو گروگان نظام‌های سیاسی در داخل بودند که موجب حذف کنترل و توازن بر کسانی شده بود که دارای قدرت سیاسی بودند. هر دو سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در ابزارها و ادوات برای آغاز جنگ کرده بودند. هر دو عزم خود را برای کنار زدن توازن قدرتی که بسط یافته بود اعلام کرده بودند. نتیجه این شد درحالی‌که جنگ جهانی اول تا حد زیادی یک جنگ تصادفی و قابل اجتناب بود اما جنگ جهانی دوم چنین نبود. اکثریت اشاره می‌کنند که…

عدالت واژه‌ای است ابهام‌برانگیز که دست‌کم سه معنای متفاوت دارد: می‌تواند به معنای اعطای چیزی به مردمی باشد که سزاوار آن هستند چه پاداش باشد چه تنبیه. می‌تواند به معنای اعطای چیزی به میزان نیاز باشد و نیز می‌تواند به معنای انصاف باشد که توازنی در دو معنای دیگر برقرار می‌سازد. جای شگفتی نیست که این برداشت‌های متفاوت از معنای عدالت می‌تواند ابهام بسیار و تعارض فراوان پدید آورد.

ايسنا: در زمانی که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی به دستاوردهای عظیم دیپلماسی و گسترش حلقه روابط خارجی دولتش افتخار می‌کند، با سه ضربه دیپلماتیک از کشورهای دوست(لهستان، اوکراین و ازبکستان) مواجه شد.

کتاب «تجار، مشروطیت و دولت مدرن» شامل چهار بخش است: بخش مقدماتی با عنوان «تجار در سال‌های پیش از مشروطیت» به سه فصل «روند تحولات تجارتی ایران در قرن نوزدهم میلادی»، «وضعیت اجتماعی تجار» و «مسائل اقتصادی‌– اجتماعی تجار در سال‌های پیش از مشروطیت» تقسیم شده است. در این بخش بنیان‌های اصلی موضوع پژوهش در پیش از جنبش مشروطیت مشخص شده و در ادامه به روند تحولات تجاری ایران در قرن نوزدهم میلادی، وضعیت اجتماعی تجار و رابطه آنها با حاکمیت، روشنفکران و صراف‌ها پرداخته شده است.

نخستین شب بخارا در سال ۱۳۹۸ به «رمان عربی» اختصاص یافته است و طی آن محمد جواهرکلام و عظیم طهماسبی درباره رمان عربی سخنرانی خواهند کرد.

سه سده فرمانروایی خاندان رومانوف در روسیه با کناره‌گیری نیکلای دوم از سلطنت به پایان رسید. شاید اقدام دیرهنگام نیکلای برای انجام اصلاحات بود که اساس سلطنت او و خاندانش را متزلزل کرد. پایتخت روسیه (سن‌پترزبورگ) از سال ۱۹۱۵ درست یک‌سال پس از شروع جنگ جهانی اول دستخوش آشوب شد. در این هنگام تزار که شخصا اداره جنگ را برعهده داشت، دور از پایتخت به سر می‌برد و اداره امور کشور را به همسرش شاهدخت الکساندرا واگذار کرده بود.

جیکوب شیک (۱۶ سپتامبر ۱۸۷۷ -۳ جولای ۱۹۳۷) مخترع و صنعتگر آمریکایی ۱۵ مارس ۱۹۳۲ ماشین ریش‌تراش برقی را اختراع کرد.

دنیای‌اقتصاد: اوضاع ایران در واپسین سال‌های جنگ جهانی به شدت آشفته بود. به گونه‌ا‌ی که هرج و مرجی تمام عیار در آن به چشم می‌خورد. در این هنگام سرخوردگی از مشروطه نزد توده مردم به وضوح مشخص بود، آنان نظم پیشین و شاه مقتدر را از دست داده بودند و در ازای آن بی‌نظمی تمام‌عیاری داشتند.

پلیس جنوب از افراد انگلیسی، هندی و ایرانی تشکیل شده بود. نیمی از افراد ایرانی را نیروهای کوچ‌نشین که نیمه آن را افراد محلی و نیمی دیگر را نیروهای ژاندارمری و نیروهای امنیه‌ سابق و جمعی نیز از طبقات پایین جامعه‌ شهری (طبقات پایین بازار، شاگرد نانواها، حمالان و بیکاران شهری) و روستایی (کارگران کشاورز بی‌زمین) تشکیل می‌دادند.

ششم اسفند ۱۲۹۴ نیروهای روسیه با عقب‌راندن ژاندارم‌های ایران شهر سنندج را تصرف کردند. به‌رغم اعلام بی‌طرفی ایران در جنگ‌جهانی اول، نیروهای درگیر در جنگ از شمال، جنوب و غرب وارد ایران شدند. استان کرمانشاه نیز به سبب قرارگیری در مرز ایران و امپراتوری عثمانی مورد حمله نیروهای عثمانی قرار گرفت.

فردریک کروپ، وارث صنایع کروپ ۱۷ فوریه ۱۸۵۴ به دنیا آمد و تا ۱۹۰۲ عمر کرد. صنایع کروپ از آغاز متعلق به یک خانواده بود و از قرن ۱۶ برای آلمان اسلحه ساخته است.

ايسنا: رییس جمهور ترکیه با انتقاد از مصوبه اخیر پارلمان فرانسه درباره "نسل کشی ارامنه" در زمان جنگ جهانی اول گفت: خودم مستقیم به (امانوئل) ماکرون اعلام کردم که تو در حوزه سیاست تازه وارد هستی. ابتدا باید تاریخ را به خوبی یاد بگیری!

ایسنا: بسیاری از کارشناسان و منتقدان فناوری هوش مصنوعی در چین بر این باورند که توسعه این فناوری می‌تواند منجر به وقوع جنگ جهانی سوم شود. به تازگی اخبار و گزارش‌های جدیدی از سوی اندیشکده سازمان امنیت ملی آمریکا منتشر شده که نشان می‌دهد بسیاری از سیاست مداران و کارشناسان فعال در حوزه هوش مصنوعی درخصوص پیشرفت روز افزون این فناوری ابراز نگرانی کرده‌اند.

مجله «کاوه» یک نشریه روشنفکری و انتقادی بود که از ۲۳ ژانویه ۱۹۱۶ تا ۳۰ مارس ۱۹۲۲ در برلین چاپ و در ایران توزیع می‌شد. سیدحسن تقی‌زاده در جریان جنگ جهانی اول این نشریه را تحت‌نظارت کمیته دفاع ملی منتشر می‌کرد تا احساسات ملی‌گرایانه و ضدروسی و موافق با آلمان را در میان ایرانیان تقویت کند. یکی از دلایلی که تقی‌زاده درفش کاویانی را به‌عنوان نشان نشریه خود انتخاب کرده بود این بود که عقیده داشت درفش کاویانی باید به‌جای نشان شیر و خورشید، نشان ملی ایرانیان باشد. محمد قزوینی، محمدعلی جمال‌زاده (با نام…

رویترز: رهبر جدید حزب دموکرات مسیحی آلمان روز جمعه از انگلیس درخواست کرد که در اتحادیه اروپا بماند و یادآور شد: هموطنانش استقبال انگلیس از شکل‌گیری دوباره آلمان پس از جنگ جهانی دوم را از یاد نبرده‌اند. درحالی‌که شمارش معکوس برای خروج انگلیس از اتحادیه اروپا آغاز شده است، آنگرت کرامپ کارن باوئر، رهبر جدید حزب دموکرات مسیحی آلمان در درخواستی دقیقه نودی به سیاستمداران، صاحبان صنایع و هنرمندان آلمانی پیوست و از انگلیس خواست که در اتحادیه اروپا باقی بماند. آنان در نامه‌ای که در روزنامه تایمز منتشر شد،…

میزبانی و میهمان‌نوازی گرم ایران از جنگ زدگان و آوارگان لهستانی در روزهای سخت قحطی و اشغال رخدادی نیست که به آسانی گرد و غبار فراموشی به روی آن بنشیند. این رخداد برای ایرانی که از همان آغاز جنگ جهانی، یک کشور بی‌طرف بوده، اما زخم‌های جنگ بر تنش نشسته است، نشان لیاقت و سربلندی است.

۲۲ دی ماه ۱۲۹۷ خانواده های افسرانی که توسط انگلیسی‌ها اعدام شده بودند برای شکایت از وثوق‌الدوله رئیس‌الوزرای وقت که به اعتراض آنان توجه نکرده بود، ۲۲ دی مقابل کاخ گلستان اجتماع کردند. انگلیسی‌ها ۲۲ تیرماه همان سال (ژوئیه ۱۹۱۸) درست چهار ماه مانده به پایان جنگ جهانی اول، چهارده افسر نیروهای مسلح ایران را بدون کوچک‌ترین دلیل اعدام کرده بودند. این افسران به‌منظور دفاع از وطن که قبلا اعلام بی‌طرفی کرده بود با نیروهای انگلیسی جنگیده و بعدا دستگیر شده بودند.انگلیسی‌ها ماه‌ها پس از اینکه لنین همه…

پس از جنگ جهانی اول، اقتصاد ویران ایران به تدریج رو به ثبات گذاشت و تا اندازه‌ای نیز یکپارچگی خود را به‌دست آورد: خاتمه جنگ، خود عامل ایجاد ثبات بود، در پی گسترش اقتدار دولت مرکزی از ۱۳۰۰ به بعد، دست‌کم جاده‌ها امن‌تر و راه‌زنی کمتر شد و در نتیجه هزینه حمل‌ونقل و خطر تجارت کاهش یافت، افزایش و ثبات درآمد نفت (نسبت به مرحله قبل) موجب افزایش تقاضای داخلی و کاهش کسری تراز پرداخت‌ها و در نتیجه بهبود اوضاع اقتصادی شد؛ احساس امنیت اقتصادی فزونی یافت.

انتخاب: واشنگتن به عقب نشینی از توافق هسته ای اکتفا نکرد؛ بلکه بر تحریمها افزود، تا تمام طرفهایی که با ایران همکاری دارند را نیز در بر گیرد. در واقع، آمریکا به این طریق، برای اثبات نظریه اش مبنی بر اینکه جنگ جهانی سوم، اقتصادی است، نه نظامی، تلاش می کند.

امیلی گرین بالچ، اقتصاددان و جامعه‌شناس مدافع صلح جهان نهم ژانویه ۱۹۶۱ در ۹۴ سالگی در کمبریج چشم برجهان فرو بست.

یکی از مهم‌ترین فرازهای زندگی فروغی حضور او به‌عنوان نماینده ایران در کنفرانس صلح ورسای به منظور پیگیری خسارت‌های ناشی از جنگ‌جهانی اول به ایران بود. فروغی پس از مدتی سردرگمی در نامه‌ای که از پاریس می‌نویسد و در مجموعه مقالات فروغی به چاپ رسیده است، بخش‌هایی از وضعیت هیات اعزامی ایران و عدم حمایت دولت ایران که منجر به سردرگمی این گروه شده بود را این‌گونه توصیف می‌کند:

فارس: رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه گفت که قصد دارد نیروهای کشورش را با آهستگی از سوریه خارج کند.

ایسنا نوشت: صدراعظم آلمان می‌گوید برلین همچنان در ۲۰۱۹ به دنبال راهکارهایی برای چالش‌های جهانی خواهد بود و همچنین مسوولیت بزرگتری در جهان تقبل خواهد کرد.

بعد از جنگ جهانی اول تغییرات گسترده‌ای در مسائل سیاسی و اقتصادی جهان به‌وجود آمد. در درجه اول، کشورهای تازه استقلال یافته بعد از جنگ، به‌دنبال راهی بودند تا با خود اتکایی و استقلال اقتصادی، استقلال سیاسی تازه کسب‌شده‌شان را تحکیم بخشند. بسیاری از این کشورها انگیزه خود اتکایی اقتصادی را با کاهش واردات، ایجاد تعرفه‌های گمرکی سختگیرانه، حذف تجارت آزاد و ساخت صنایع مصرفی و غذایی برای کاهش وابستگی شروع کردند. در طرف مقابل کشورهای صنعتی مصرف‌کننده موادغذایی و موادخام کشاورزی، در نتیجه جنگ به اهمیت…

ویلیام ادوارد بوئینگ، مهندس آمریکایی، سازنده هواپیماهای بوئینگ و موسس شرکتی به همین نام اول اکتبر سال ۱۸۸۱ در ایالت میشیگان به دنیا آمد. ویلیام پس از طی مراحل تحصیلی در سال ۱۹۰۸ با هدف تاسیس یک شرکت تولید چوب به سیاتل رفت.